Στην ύπαιθρο του Σαλέντο, μεταξύ της Καλημέρας (Calimera) και του Βέρνολε, στην επαρχία Λέτσε, οι ποικιλίες αβοκάντο Hass, Bacon και Fuerte έχουν αρχίσει να καταλαμβάνουν εκτάσεις που παραδοσιακά ήταν συνδεδεμένες με την ελαιοκαλλιέργεια.
Οι καρποί ωριμάζουν στα μέσα Νοεμβρίου, αποτελώντας μια εναλλακτική παραγωγική δραστηριότητα για αγρότες που έχασαν τις ελιές τους από την εξάπλωση του καταστροφικού βακτηρίου.
Καταστράφηκε το 1/3 των ελαιοδέντρων
Η κρίση στην Απουλία ξεκίνησε το 2013, όταν εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση το βακτήριο Xylella fastidiosa.
Έκτοτε, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, έχει καταστραφεί περίπου το ένα τρίτο των 60 εκατομμυρίων ελαιόδεντρων της περιοχής.
Πρόκειται για μια περιοχή που άλλοτε παρήγαγε σχεδόν το μισό ελαιόλαδο της Ιταλίας, διαθέτοντας ακόμη και ελαιόδεντρα ηλικίας εκατοντάδων ετών.
Οι συνέπειες υπήρξαν ιδιαίτερα σοβαρές για την τοπική οικονομία, καθώς γεωργικές εκμεταλλεύσεις σταμάτησαν την παραγωγή τους, ελαιοτριβεία οδηγήθηκαν σε χρεοκοπία και η περιοχή έχασε τουριστική δραστηριότητα.
Χωρίς γνωστή θεραπεία για την ασθένεια, οι ζημιές υπολογίζονται ήδη σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ.
Η στροφή στα αβοκάντο – Έως 100 καρποί ανά δέντρο
Ένα από τα παραδείγματα της νέας καλλιεργητικής κατεύθυνσης είναι το αγρόκτημα Τομάζι, όπου τα πρώτα αβοκάντο φυτεύτηκαν το 2017.
Σχεδόν μία δεκαετία αργότερα, κάθε δέντρο παράγει από 70 έως 100 καρπούς, με την απόδοση να υπολογίζεται σε περίπου 10 κουιντάλια ανά εκτάριο.
Τον Απρίλιο του 2026 φυτεύτηκαν ακόμη 700 δέντρα, επεκτείνοντας την παραγωγή.
Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Μπάρι, στις περιοχές της Απουλίας που έχουν πληγεί από τη Xylella υπάρχουν 23.885 εκτάρια ελαιώνων τα οποία θεωρούνται δυνητικά κατάλληλα για καλλιέργεια αβοκάντο.
Παράλληλα, οι εκτάσεις που έχουν ήδη στραφεί σε τροπικές καλλιέργειες εκτιμάται ότι φτάνουν τα 4.000 εκτάρια.
Εκτός από το αβοκάντο, οι υψηλότερες θερμοκρασίες δημιουργούν συνθήκες καλλιέργειας και για άλλα είδη, όπως το μάνγκο και η παπάγια.
Η Xylella απειλεί 727 είδη φυτών
Η απειλή δεν περιορίζεται στις ελιές ούτε στην Ιταλία.
Το βακτήριο προσβάλλει το ξύλωμα των φυτών, δηλαδή τον ιστό που μεταφέρει νερό και θρεπτικά συστατικά, διαταράσσοντας τη λειτουργία τους. Στα ελαιόδεντρα προκαλεί ταχεία ξήρανση, η οποία μπορεί να οδηγήσει στον θάνατό τους.
Μετά την Ιταλία, η Xylella έχει εντοπιστεί στη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, επηρεάζοντας καλλιέργειες όπως αμυγδαλιές, εσπεριδοειδή και αμπέλια, αλλά και ορισμένα καλλωπιστικά φυτά.
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η οποία επικαιροποιήθηκε το 2025, το βακτήριο έχει καταγραφεί σε 727 είδη φυτών.
Το 2026 εντοπίστηκαν νέα κρούσματα στην Ιταλία. Στην Ταουριανόβα της Καλαβρίας επτά ελαιόδεντρα βρέθηκαν θετικά στο υποείδος pauca, ενώ στην Μπαζιλικάτα ανιχνεύθηκε το υποείδος multiplex σε αμυγδαλιά κοντά στη Ματέρα.
