Ψηφιακά δελτία διακίνησης: Τι αλλάζει για τους ελαιοπαραγωγούς από 1η Ιανουαρίου 2027

Με νέα απόφαση της ΑΑΔΕ μετατίθεται η υποχρέωση για τους ελαιοπαραγωγούς – Μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2026 ισχύει η ειδική ρύθμιση για τη διακίνηση ελαιοκάρπου προς τα ελαιοτριβεία

Νέα δεδομένα για τα ψηφιακά παραστατικά διακίνησης φέρνει η απόφαση Α.1198/30-09-2026 του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5905/30.09.2026.

Η απόφαση μεταθέτει το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της Β΄ φάσης της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, ενώ προβλέπει ειδική μεταβατική ρύθμιση για τους ελαιοπαραγωγούς.

Για τον ελαιοκομικό κόσμο, το σημαντικότερο σημείο είναι ότι η υποχρέωση έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδομένων της Α΄ φάσης για τους ελαιοπαραγωγούς που καλύπτονται από τη συγκεκριμένη ρύθμιση μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 2027.

Μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2026 η ειδική ρύθμιση για τον ελαιόκαρπο

Η νέα απόφαση διατηρεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026 την ειδική πρόβλεψη για τη διακίνηση ελαιοκάρπου από τους ελαιώνες των παραγωγών-αγροτών του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ προς τα ελαιοτριβεία για έκθλιψη.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση εφαρμόζεται υπό δύο βασικές προϋποθέσεις:

• ο παραγωγός να μην εντάσσεται στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων,
• και κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου το ελαιοτριβείο να εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.

Επομένως, μέχρι το τέλος του 2026 παραμένει σε ισχύ η ειδική μεταβατική αντιμετώπιση που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία για τη συγκεκριμένη διακίνηση.

Από 1η Ιανουαρίου 2027 η νέα διαδικασία

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αλλάζει το καθεστώς για τους ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στη συγκεκριμένη υποχρέωση.

Η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει ότι από την ημερομηνία αυτή μετατίθεται η έναρξη της υποχρέωσης έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδομένων της Α΄ φάσης για τους ελαιοπαραγωγούς που καλύπτονται από τη ρύθμιση.

Ταυτόχρονα, από την ίδια ημερομηνία ενεργοποιείται για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων η Β΄ φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.

Η Β΄ φάση περιλαμβάνει:

• τη διαδικασία φόρτωσης,
• τη μεταφόρτωση,
• την παραλαβή,
• την ψηφιακή παρακολούθηση και ιχνηλασιμότητα της διακίνησης,
• καθώς και τη διαβίβαση των δεδομένων του ποσοτικού ελέγχου των αποθεμάτων.

Τι θα ισχύσει από 1/1/2028

Η ψηφιακή παρακολούθηση δεν ολοκληρώνεται με τη Β1 φάση.

Από την 1η Ιανουαρίου 2028 προβλέπεται η έναρξη της Β2 φάσης, η οποία αφορά τα δεδομένα της Ενιαίας Κωδικοποίησης Ειδών, σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία.

Η απόφαση προβλέπει, πάντως, ότι με νεότερες αποφάσεις μπορεί να καθοριστεί διαφορετικός χρόνος έναρξης της υποχρέωσης κωδικοποίησης για συγκεκριμένες κατηγορίες διακινούμενων αποθεμάτων.

Τι σημαίνει πρακτικά για τον ελαιοπαραγωγό

Για την ελαιοκομική περίοδο του 2026, ο παραγωγός που εμπίπτει στη συγκεκριμένη ρύθμιση και μεταφέρει τον ελαιόκαρπό του από τον ελαιώνα στο ελαιοτριβείο εξακολουθεί να καλύπτεται από την ειδική μεταβατική διάταξη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Κατά την παραλαβή του προϊόντος, το ελαιοτριβείο πρέπει να εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, όμως, ξεκινά η νέα υποχρέωση για την κατηγορία των ελαιοπαραγωγών που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς.

Αυτό σημαίνει ότι η νέα ημερομηνία δεν αφορά απλώς την εφαρμογή της Β΄ φάσης, αλλά, ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς, συνδέεται και με τη μετάθεση της έναρξης της υποχρέωσης έκδοσης και διαβίβασης των παραστατικών της Α΄ φάσης.

Το νέο χρονοδιάγραμμα

Δεν αφορά όλους ανεξαιρέτως τους παραγωγούς

Σημαντικό είναι να διευκρινιστεί ότι η απόφαση δεν σημαίνει πως όλοι οι ελαιοπαραγωγοί, ανεξάρτητα από το καθεστώς στο οποίο υπάγονται, έχουν ακριβώς τις ίδιες υποχρεώσεις.

Η ειδική διάταξη αναφέρεται στους παραγωγούς-αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, οι οποίοι δεν εντάσσονται στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής.

Για τον λόγο αυτό, οι παραγωγοί θα πρέπει να εξετάσουν το δικό τους φορολογικό καθεστώς και την υπαγωγή τους στις υπόχρεες οντότητες πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ενέργεια.

Περισσότερος χρόνος για την προσαρμογή

Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ότι η μετάθεση της Β΄ φάσης κρίθηκε αναγκαία ώστε να δοθεί επιπλέον χρόνος για τις απαιτούμενες υλοποιήσεις.

Η ΑΑΔΕ, με το σχετικό δελτίο Τύπου, επισημαίνει ότι οι νέες ημερομηνίες αφορούν συνολικά την εφαρμογή της Β΄ φάσης της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.

Για τους ελαιοπαραγωγούς, ωστόσο, η πλέον ουσιαστική αλλαγή είναι η μετάθεση στην 1η Ιανουαρίου 2027 της υποχρέωσης έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδομένων της Α΄ φάσης, υπό την προϋπόθεση που θέτει η απόφαση για την έκδοση δελτίου ποσοτικής παραλαβής από το ελαιοτριβείο.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι παραγωγοί

Έως 31/12/2026: ισχύει η ειδική μεταβατική ρύθμιση για τη διακίνηση ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο, για τους παραγωγούς που εμπίπτουν στις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Από 1/1/2027: ξεκινά η νέα υποχρέωση για τους ελαιοπαραγωγούς που καλύπτονται από τη σχετική ρύθμιση, ενώ παράλληλα ενεργοποιείται η Β΄ φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.

Από 1/1/2028: προβλέπεται η εφαρμογή της Β2 φάσης για την Ενιαία Κωδικοποίηση Ειδών.

Η νέα απόφαση της ΑΑΔΕ δίνει έτσι στους παραγωγούς και στις επιχειρήσεις επιπλέον χρόνο προσαρμογής στο νέο ψηφιακό σύστημα, ενώ παράλληλα καθορίζει με σαφήνεια το χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα στάδια της ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης αγροτικών προϊόντων.

Πηγή: ΑΑΔΕ – Απόφαση Α.1198/30-09-2026, ΦΕΚ Β΄ 5905/30.09.2026.