Η κορυφοξήρα (προκαλείται από τον μύκητα Plenodomus tracheiphilus, παλαιότερα γνωστό ως Phoma tracheiphila) είναι μακράν ο μεγαλύτερος εχθρός της λεμονιάς. Επειδή ο μύκητας μπαίνει μέσα στα αγγεία του ξύλου και τα φράζει, η καλύτερη θεραπεία είναι πάντα η πρόληψη. Αν όμως το δέντρο κολλήσει, πρέπει να δράσετε αμέσως για να μην επεκταθεί η μόλυνση σε ολόκληρο το δέντρο.
Ας δούμε αναλυτικά τι πρέπει να κάνετε σε κάθε περίπτωση.
1. Τι να κάνετε αν η λεμονιά έχει ήδη «κολλήσει» (Θεραπευτικά Μέτρα)
Αν παρατηρήσετε τα πρώτα συμπτώματα —δηλαδή φύλλα που κιτρινίζουν, ξεραίνονται και πέφτουν, με το κλαδί να ξεραίνεται από την κορυφή προς τα κάτω— ακολουθήστε πιστά τα παρακάτω βήματα:
1.Αυστηρό κλάδεμα (Αφαίρεση προσβεβλημένων):Άμεση επέμβαση.
Κόψτε τα ξερά κλαδιά, αλλά προσοχή: η τομή πρέπει να γίνει 20 έως 30 εκατοστά πιο κάτω από το σημείο που τελειώνει το ξερό και αρχίζει το υγιές πράσινο ξύλο. Ο μύκητας προχωράει εσωτερικά πριν φανεί εξωτερικά η ξήρανση.
2.Έλεγχος της τομής:Επιβεβαίωση.
Κοιτάξτε καλά το ξύλο στο σημείο της κοπής. Αν δείτε έναν αποχρωματισμό με ροζ, καστανό ή κοκκινωπό χρώμα στα αγγεία, σημαίνει ότι ο μύκητας είναι ακόμα εκεί. Κόψτε ακόμα πιο χαμηλά μέχρι να βρείτε εντελώς καθαρό, λευκό/πράσινο ξύλο.
3.Απολύμανση των πληγών:Προστασία.
Καλύψτε αμέσως τις μεγάλες τομές κλαδέματος με μια ειδική πάστα εμβολιασμού/κλαδέματος (που περιέχει χαλκό ή μυκητοκτόνο) για να κλείσουν οι πύλες εισόδου.
4.Κάψιμο των κλαδιών:Εξάλειψη εστίας.
Μην πετάξετε τα κομμένα κλαδιά στα σκουπίδια ή στον κομποστοποιητή. Πρέπει να καούν αμέσως, καθώς ο μύκητας συνεχίζει να παράγει σπόρια πάνω στα κομμένα ξύλα και ο άνεμος θα τα μεταφέρει πίσω στα δέντρα σας.
2. Πώς να προστατέψετε τις λεμονιές σας (Προληπτικά Μέτρα)
Ο μύκητας μπαίνει στο δέντρο κυρίως από πληγές (από κλάδεμα, χαλάζι, παγετό ή δυνατό άνεμο) και δραστηριοποιείται έντονα από το φθινόπωρο μέχρι την άνοιξη, όταν ο καιρός είναι υγρός και δροσερός.
- Ψεκασμοί με Χαλκό (Το Α και το Ω): Κάντε προληπτικούς ψεκασμούς με χαλκούχα σκευάσματα (π.χ. βορδιγάλειο πολτό ή οξυχλωριούχο χαλκό). Οι πιο κρίσιμες περίοδοι είναι:
- Το φθινόπωρο (μόλις αρχίσουν οι πρώτες βροχές).
- Αμέσως μετά από χαλαζόπτωση, παγετό ή ισχυρό ανεμοθύελλα (για να “απολυμανθούν” οι μικροπληγές στα φύλλα και τους βλαστούς).
- Αμέσως μετά το κλάδεμα.
- Πότε και πώς κλαδεύουμε: Το κλάδεμα της λεμονιάς πρέπει να γίνεται αργά την άνοιξη (Μάιο με Ιούνιο), όταν ο καιρός είναι στεγνός και ο μύκητας βρίσκεται σε αδράνεια λόγω ζέστης. Αποφεύγετε το κλάδεμα το φθινόπωρο ή το χειμώνα.
- Συνεχής απολύμανση εργαλείων: Αυτό είναι το πιο συχνό λάθος! Κάθε φορά που αλλάζετε κλαδί (και οπωσδήποτε όταν αλλάζετε δέντρο), βουτάτε το κλαδευτήρι ή το πριόνι σας σε ένα διάλυμα καθαρού οινοπνεύματος ή χλωρίνης 10%. Αλλιώς, μεταφέρετε εσείς οι ίδιοι τον μύκητα από το άρρωστο κλαδί στο υγιές.
- Αποφυγή τραυματισμών στις ρίζες: Ο μύκητας μπορεί να μπει και από τις ρίζες. Αποφεύγετε τα βαθιά σκαψίματα γύρω από τον κορμό της λεμονιάς που μπορούν να πληγώσουν το ριζικό σύστημα.
- Ανθεκτικά υποκείμενα: Αν σκοπεύετε να φυτέψετε νέα λεμονιά, επιλέξτε δέντρα που είναι εμβολιασμένα σε ανθεκτικά υποκείμενα (όπως η νεραντζιά, που παρουσιάζει ικανοποιητική αντοχή, ή η Citrus volkameriana). Επίσης, η ποικιλία λεμονιάς «Αδαμοπούλου» θεωρείται πιο ανθεκτική στην κορυφοξήρα σε σχέση με την κλασική «Μαγληνή».
Σημαντικό: Αν η προσβολή έχει προχωρήσει στον κεντρικό κορμό του δέντρου και το δέντρο έχει ξεραθεί σε μεγάλο βαθμό, δυστυχώς δεν υπάρχει σωτηρία. Σε αυτή την περίπτωση, το δέντρο πρέπει να εκριζωθεί και να καεί, και στο συγκεκριμένο σημείο καλό είναι να μην φυτευτεί ξανά λεμονιά για μερικά χρόνια.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ AGROPUBLIC
