Η γεωργία ακριβείας προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για βελτίωση του περιβάλλοντος
Μια πρόσφατη διεθνής μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές από την Τυνησία, τη Σλοβενία και το Μαρόκο αναλύει τον κύκλο ζωής της παραγωγής ελιάς (Olea europaea L.) σε παραδοσιακά, ολοκληρωμένα και εντατικά συστήματα. Δημοσιεύτηκε στο Resources, Environment and Sustainability με τον τίτλο «Συγκριτική αξιολόγηση του κύκλου ζωής της παραγωγής ελιάς (Olea europaea L.) σε διαφορετικά γεωργικά συστήματα: Environmental trade-offs and sustainability insights», η μελέτη υπογραμμίζει ότι η λίπανση και η διαχείριση του εδάφους είναι οι κύριοι καθοριστικοί παράγοντες των περιβαλλοντικών επιπτώσεων , ενώ η άρδευση παράγει κατανάλωση νερού που κυμαίνεται από 0,98 έως 1.767 m³ ανά εκτάριο. Οι συγγραφείς τονίζουν επίσης ότι η γεωργία ακριβείας αντιπροσωπεύει σημαντικό δυναμικό για τη βελτιστοποίηση των πόρων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Η σημασία της ΑΚΖ στους μεσογειακούς ελαιώνες
Η ελιά αποτελεί ένα στρατηγικό αγροοικοσύστημα στη λεκάνη της Μεσογείου, αλλά η περιβαλλοντική απόδοση των συστημάτων παραγωγής της παραμένει ανεπαρκώς ποσοτικοποιημένη, ειδικά στη Βόρεια Αφρική, όπου τα δεδομένα απογραφής κύκλου ζωής (LCI) είναι περιορισμένα. Για να καλυφθεί αυτό το κενό, η μελέτη εφάρμοσε μια συγκριτική Αξιολόγηση Κύκλου Ζωής σε οκτώ αντιπροσωπευτικά συστήματα , συνδυάζοντας πρωτογενή δεδομένα πεδίου και αρχεία γεωργικών εκμεταλλεύσεων με δευτερογενή δεδομένα από τη βάση δεδομένων Ecoinvent για διαδικασίες αναφοράς. Οι επιπτώσεις αξιολογήθηκαν ανά εκτάριο και ανά τόνο, λαμβάνοντας υπόψη την υπερθέρμανση του πλανήτη, την οξίνιση, τον ευτροφισμό και την κατανάλωση νερού.
Εντατικά έναντι εκτεταμένων συστημάτων
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η λίπανση και η διαχείριση του εδάφους κυριαρχούν σε όλες τις κατηγορίες επιπτώσεων , με τις συνθετικές εισροές να ευθύνονται για έως και 576 kg ισοδύναμου CO₂/εκτάριο. Η κατανάλωση νερού διέφερε σημαντικά μεταξύ των συστημάτων, από 0,98 έως 1.767 m³/εκτάριο, κυρίως ανάλογα με την ένταση άρδευσης. Το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη κυμαινόταν από 617 έως 2.583 kg ισοδύναμου CO₂/εκτάριο, αντανακλώντας τις διαφορές στην αποδοτικότητα των πόρων και τα επίπεδα εισροών. Τα εντατικά συστήματα επιτυγχάνουν αποδόσεις έως και 8,3 τόνους/εκτάριο, αλλά με υψηλά περιβαλλοντικά βάρη, ενώ τα εκτατικά και ημιεντατικά συστήματα επιτυγχάνουν χαμηλότερες αποδόσεις αλλά μειώνουν σημαντικά τις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Προοπτικές βιωσιμότητας και στρατηγικές βελτίωσης
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η βιωσιμότητα των μεσογειακών ελαιώνων εξαρτάται από πρακτικές όπως η ακριβής διαχείριση των θρεπτικών συστατικών, η βελτιστοποιημένη άρδευση, η μειωμένη άροση και οι αγροοικολογικές παρεμβάσεις . Παράγοντες που δεν λαμβάνονται υπόψη, όπως η εγγύτητα με τα ελαιοτριβεία και η διαχείριση των αποβλήτων κλαδέματος , επηρεάζουν επίσης την περιβαλλοντική απόδοση. Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν την ανάγκη για πλαίσια αξιολόγησης κύκλου ζωής (LCA) προσαρμοσμένα σε κάθε πλαίσιο, ενσωματώνοντας την ετερογένεια του εδάφους, την κλιματική μεταβλητότητα, τη λειψυδρία και τις στρατηγικές κυκλικής διαχείρισης. Η ενσωμάτωση καθαρών πηγών ενέργειας, όπως η φωτοβολταϊκή άρδευση, και η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με βιοενέργεια, μαζί με βελτιωμένες αγρονομικές τεχνικές, μπορούν να καθοδηγήσουν την παραγωγή προς ένα πιο ανθεκτικό και αποτελεσματικό μοντέλο.
Προς έναν βιώσιμο μεσογειακό ελαιώνα
Αυτή η ανάλυση παρέχει μία από τις πρώτες δομημένες αξιολογήσεις ΑΚΖ για τα συστήματα ελαιώνων της Τυνησίας , προσφέροντας στοιχεία για την ανάπτυξη ισχυρών περιφερειακών συνόλων δεδομένων και την καθοδήγηση της μεσογειακής παραγωγής προς τη βιωσιμότητα, την αποδοτικότητα των πόρων και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η μετάβαση σε πιο βιώσιμους ελαιώνες θα απαιτήσει επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη, υποστηρικτικές δημόσιες πολιτικές και διατομεακή συνεργασία για τη μεταφορά τεχνολογίας, διασφαλίζοντας την υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων στον τομέα.
Πηγή: oleorevista.com
