Όνειρο κι ανάγκη 40 ετών…

Η υπογραφή της σύμβασης ανάθεσης για την εκπόνηση της μελέτης του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 16/6 στο Διοικητήριο Λακωνίας, αποτέλεσε το επιστέγασμα μιας σειράς ενεργειών, αποφάσεων, θετικών και αρνητικών εξελίξεων, σε μια διαδρομή που έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών δεκαετιών. Το παραπάνω καθοριστικό βήμα, που ανοίγει τον δρόμο για την εκπλήρωση ενός ονείρου, ανάγκης κι απαίτησης της τοπικής κοινωνίας, «ξεκλειδώνει» την είσοδο προς την επόμενη κρίσιμη φάση που είναι η εξασφάλιση της χρηματοδότησης.

Και, όπως φάνηκε στη διαδικασία των υπογραφών της σύμβασης, οι εκπρόσωποι αρχών και φορέων προτίθενται να ενεργήσουν συλλογικά για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα κονδύλια που ουσιαστικά θα αποτελέσουν το έναυσμα για τη μετουσίωση του σχεδιασμού στην υλική μορφή.

«Αυτό που μπορώ να σας υποσχεθώ είναι ότι θα κάνω κάθε προσπάθεια, ώστε το δεύτερο μεγάλο βήμα, που είναι χρηματοδότηση, να ευοδωθεί, ώστε γρήγορα να έχουμε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα», ήταν η φράση του περιφερειάρχη Π. Νίκα που περικλείει την αποφασιστικότητα για τον συστρατευμένο τερματισμό στον μαραθώνιο.

Σε ένα εγχείρημα να σκιαγραφηθεί η μακρά διαδρομή προς το πολυπόθητο έργο, ο «ΛΤ» παραθέτει την αναδρομή που είχε παρουσιάσει ο αρχιτέκτων-μηχανικός κ. Γιώργος Γιαξόγλου, μέσα από το blog του spartaarchitecture.blogspot.com, καταγράφοντας ημερομηνίες-σταθμούς, γεγονότα, φάσεις ομαλότητας αλλά και ανατροπών.

Αναλυτικά:
Δεκαετία του 1980: Οι ανασκαφές στην Σπάρτη και σε άλλες θέσεις έφεραν στο φως πλούσια ευρήματα και όξυναν το πρόβλημα της ανεπάρκειας του χώρου. Το 1982 τα γραφεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων απομακρύνθηκαν από το κτίριο του μουσείου, σε ενοικιαζόμενο χώρο, ενώ το πατάρι της βόρειας αίθουσας από το 1984 μετατράπηκε σε εκθεσιακό χώρο. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 ξεκίνησε η αναζήτηση χώρου για την ανέγερση του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης. Στην πολεοδομική μελέτη αναθεώρησης του σχεδίου πόλης της Σπάρτης είχε προβλεφθεί η χωροθέτηση του νέου μουσείου εντός του αρχαιολογικού χώρου, δυτικά του αρχαίου θεάτρου. Όμως επειδή ήταν σε χώρο του σχεδίου πόλης στον οποίο το ΥΠΠΟ δεν επέτρεπε την δόμηση σε ιδιώτες, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ξεκίνησε νέα αναζήτηση χώρου.

Τότε προτάθηκε το νέο αρχαιολογικό μουσείο να δημιουργηθεί στον χώρο του εργοστασίου «ΧΥΜΟΦΙΞ», όπου προβλεπόταν η χωροθέτηση «Δημοτικής Αγοράς». Η θέση ήταν καλή, μιας και βρίσκονταν στην είσοδο της πόλης αλλά και στο κέντρο του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου (βόρεια είχε σχεδόν σύνορο με τον Ευρώτα στις όχθες του οποίου είχαν ήδη εντοπιστεί ενδιαφέροντα ιερά ενώ νοτιοδυτικά υπήρχε το αρχαιολογικό πάρκο της Σπάρτης με το οποίο και θα μπορούσε εύκολα να συνδεθεί. Η ιδέα και η πρόταση αυτή έγινε κατ’ αρχή δεκτή από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και μάλιστα το 1997 με υπουργική απόφαση χαρακτηρίστηκε σαν διατηρητέο κτίριο, χαρακτηριστικό δείγμα της νεότερης βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, το αρχικό κτίριο του «ΧΥΜΟΦΙΞ».

Το 1997 από μια ομάδα σαράντα εννέα Σπαρτιατών δημιουργήθηκε το Σωματείο «Φίλοι του Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης «Παναγιώτης Σταματάκης» (ΣΦΑΜΣ), που ένας από τους καταστατικούς σκοπούς του ήταν και η συμβολή στην προσπάθεια δημιουργίας  του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης (ΝΑΜΣ), αλλά και η συμβολή στο θέμα εκσυγχρονισμού, κτιριακού, λειτουργικού και μουσειολογικού του υφιστάμενου αρχαιολογικού μουσείου.

Η διαδικασία για την ίδρυση του ΝΑΜΣ στον χώρο του «ΧΥΜΟΦΙΞ», στην ουσία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2002. Λίγες μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του νομάρχη Λακωνίας, ο κ. Κώστας Φούρκας, μετά από σχετική ενημέρωση από το ΔΣ του ΣΦΑΜΣ συγκάλεσε, στα γραφεία της Νομαρχίας, σύσκεψη στην οποία είχαν κληθεί και παρασταθεί, ο αείμνηστος δήμαρχος Σπάρτης Σαράντος Αντωνάκος, ο πρώην δήμαρχος Δημοσθένης Ματάλας, οι τότε βουλευτές της Λακωνίας, οι προϊστάμενοι των Αρχαιολογικών Υπηρεσιών του νομού (Ε’ ΕΠΚΑ & 5η ΕΒΑΣ, εκπρόσωποι του ΣΦΑΜΣ και λοιπών φορέων της πόλης & τα ΜΜΕ.

2003:  Έγκριση με την Οικ.1084 (ΦΕΚ Δ 371/21-4-2003) απόφαση του νομάρχη Λακωνίας της χωροθέτησης του (νέου) αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης στο ΟΤ. 189Α του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης Σπάρτης.
2003:   Έγκριση από το Υπουργείο Πολιτισμού του Κτιριολογικού Προγράμματος του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης, μετά από σχετική εισήγηση & πρόταση της Ε’ ΕΠΚΑ.
2005:  Ολοκλήρωση διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτου «ΧΥΜΟΦΙΞ» από την Εθνική Τράπεζα στο Ελληνικό Δημόσιο (υφυπουργός Πολιτισμού: Πέτρος Τατούλης).
2008: Παρέμβαση του τότε γγ του ΥΠΠΟ κ. Ζαχόπουλου για τον συντονισμό των δράσεων των Εφοριών Σπάρτης με τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ για την προώθηση του θέματος της ίδρυσης του ΝΑΜΣ. «Δυστυχώς, μετά την αποχώρηση του κ. Ζαχόπουλου από την θέση του το ΥΠΠΟ δεν ασχολήθηκε με το θέμα», επισημαίνει ο κ. Γιαξόγλου.
2008: Υποβολή από την Ε’ ΕΠΚΑ στον Δήμο Σπάρτης φακέλου τροποποίησης του σχεδίου πόλης στη θέση του ΟΤ 189Α για βελτίωση προσβασιμότητας προς τον χώρο του ΝΑΜΣ.
2010: Προώθηση, μετά τις σχετικές εγκρίσεις του ως άνω φακέλου στην αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΕΚΑ.
2010: Κατεδάφιση του μη διατηρητέου τμήματος του «ΧΥΜΟΦΙΞ» με χρηματοδότηση της Ν.Α. Λακωνίας, μετά την υπογραφή σχετικής προγραμματικής σύμβασης με το ΥΠΠΟ.
2010: Υπογραφή προγραμματικής σύμβασης από το Υπουργείο Πολιτισμού (γενική γραμματέας ΥΠΠΟ: Λίνα Μενδώνη) με τη ΝΑ Λακωνίας για την χρηματοδότηση και σύνταξη από την δεύτερη των απαραιτήτων μελετών για το ΝΑΜΣ. Η σύμβαση αυτή δεν ολοκληρώθηκε γιατί, εν τω μεταξύ, λόγω των αλλαγών στη δομή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν κατέστη δυνατή η προκήρυξη ανάθεσης των μελετών από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.
2012: Διενέργεια από την Ε’ ΕΠΚΑ, με χρηματοδότηση του ΥΠΠΟ, δειγματοληπτικών τομών στο οικόπεδο «ΧΥΜΟΦΙΞ». Να σημειωθεί ότι η εργασία αυτή εντασσόταν από το 2007: στα προγράμματα της Ε’ ΕΠΚΑ, χωρίς όμως να υπάρχει η σχετική χρηματοδότηση από ΥΠΠΟ.
2012: Υπογραφή προγραμματικής σύμβασης από το Υπουργείο Πολιτισμού με την Περιφέρεια Πελοποννήσου για την χρηματοδότηση και σύνταξη από την δεύτερη όλων των απαραιτήτων μελετών για το ΝΑΜΣ. Λόγω της, εν το μεταξύ, αλλαγής του θεσμικού πλαισίου ανάθεσης μελετών, η ανάθεση της αρχιτεκτονικής μελέτης έπρεπε να γίνει μέσω της προκήρυξης διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού.
2014: Διενέργεια ανασκαφών σε τμήμα του οικοπέδου «ΧΥΜΟΦΙΞ», από την ΕΦΑΛΑΚ με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, μετά την υπογραφή σχετικής προγραμματικής σύμβασης.
2015: Έγκριση από το ΥΠΠΟΑ του επικαιροποιημένου (και τελικού) κτιριολογικού προγράμματος για το ΝΑΜΣ, μετά από σχετική πρόταση της ΕΦΑΛΑΚ.
2015: Απόρριψη από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ της αίτησης της Περιφέρειας Πελοποννήσου για αποχαρακτηρισμό ως διατηρητέου του υπάρχοντος κτιρίου του «ΧΥΜΟΦΙΞ».
2017: Σύνταξη μουσειολογικής προμελέτης με ανάθεση από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ.
2018: Τον Μάιο γίνεται η  παρουσίαση της μουσειολογικής προμελέτης στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΠΕ Λακωνίας με την παρουσία της γγ του ΥΠΠΟΑ κ. Μαρίας Βλαζάκη.
2018: Ανατίθεται από την Περιφέρεια Πελοποννήσου σε εξωτερικό συνεργάτη η σύνταξη των τευχών δημοπράτησης για την προκήρυξη του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το νέο αρχαιολογικό μουσείο Σπάρτης.
2018: Στις αρχές Νοεμβρίου προκηρύσσεται από την Περιφέρεια Πελοποννήσου ο διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για την σύνταξη προμελέτης του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης.
2019: Τον Φεβρουάριο, με την ολοκλήρωση της προθεσμίας για την υποβολή των προτάσεων του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, κατατίθενται στην αρμόδια υπηρεσία της ΠΕ Λακωνίας, 44 φάκελοι.
2019: Τον Ιούλιο ολοκληρώνεται η αξιολόγηση των προτάσεων που είχαν κατατεθεί και δημοσιεύεται το πρακτικό αξιολόγησης της αρμόδιας Επιτροπής. Ανακοινώνονται τα τρία βραβεία και οι τρείς εξαγορές. Το πρώτο βραβείο κατέκτησε η πρόταση του αρχιτεκτονικού γραφείου «MOR – Architects».
2019: Στις 21 Αυγούστου  εκτίθενται στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΠΕ Λακωνίας, αφ’ ενός οι προτάσεις που είχαν διακριθεί, αλλά και οι πίνακες με τις προτάσεις των λοιπών συμμετεχόντων στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό.
2020 (16 Ιουνίου): Υπογραφή σύμβασης για ανάθεση μελέτης του νέου αρχαιολογικού μουσείου Σπάρτης.

Και η διαδρομή συνεχίζεται…

https://lakonikos.gr/

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Translate :