Nosema – Μία πανδημία περνά απαρατήρητη εδώ και 20 χρόνια.

Μετέφρασε και επιμελήθηκε ο Μώμος,
για το AgroPublic.gr

Ο παθογόνος μύκητας Νοζίμα

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολοράντο Μπόουλντερ διαπίστωσαν αυξανόμενες ενδείξεις ύπαρξης μιας «πανδημίας», όπως την αποκαλούν. Ένας παθογόνος μύκητας γνωστός ως Nosema μολύνει τις μέλισσες σε όλο τον κόσμο και εξαπλώνεται τουλάχιστον εδώ και δύο δεκαετίες.

Η μόλυνση έχει εντοπιστεί σε όλη την Ευρώπη, τον Καναδά, ακόμη και στην Κένυα. Παρ’ όλα αυτά φαίνεται να προσβάλει αποκλειστικά την ευρωπαϊκή μέλισσα, τον βασικό εμπορικά διαθέσιμο επικονιαστή. Τα ευρήματά της έρευνας, που δημοσιεύθηκαν στο PLOS Pathogens, αποκαλύπτουν ότι δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα σχετικά με τον αντίκτυπο αυτού του παθογόνου στις εγγενείς, μοναχικές μέλισσες. Τουτέστιν η πλειοψηφία των περίπου 20.000 ειδών μελισσών στον πλανήτη.

Ο Άρθουρ Γρούπεϊ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Οικολογίας και Εξελικτικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, είναι ο επικεφαλής συγγραφέας της δημοσίευσης. Σύμφωνα με τον Άρθουρ οφείλουμε να μάθουμε εάν οι εγγενείς μέλισσες θα έχουν παρόμοια τύχη όταν μολυνθούν. Γι αυτό χρειάζεται περισσότερη δουλειά για την κατανόηση των μολύνσεων από το μύκητα Nosema στα εγγενή είδη μελισσών και τις πιθανές συνέπειες στο οικοσύστημα.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι πληθυσμοί μελισσών – και πιο συγκεκριμένα των καλλιεργήσιμων μελισσιών – έχουν μειωθεί λόγω παγκόσμιας κλίμακας διαταραχών των αποικιών. Δεν υπάρχει μοναδική αιτία πίσω από αυτό το φαινόμενο. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι οι μέλισσες και η υγεία των αποικιών τους επηρεάζονται από τέσσερις βασικούς παράγοντες: παράσιτα, παθογόνα, κακή διατροφή και φυτοφάρμακα (4P: Pests, Pathogens, Poor nutrition, Pesticides).

Ο παθογόνος μύκητας Nosema

Το Nosema ένας τύπος μικροσποριδίου. Επιζεί μολύνοντας τα εντόσθια των μελισσών. Εκεί αναπτύσσεται και αναπαράγεται απελευθερώνοντας τα σπόρια του στο “ασφαλές” σώμα της μέλισσας.

Μέσω της πεπτικής οδού, τα σπόρια μπορούν να μολύνουν ανυπολόγιστα κύτταρα. Στη συνέχεια η μολυσμένη μέλισσα μολύνει στο διάβα της λουλούδια, γύρη και κυψέλες. Μερικά στελέχη του Nosema μειώνουν τον αριθμό σπερματοζωαρίων και ακρωτηριάζουν τα γεννητικά όργανα των αρσενικών, μειώνοντας δραματικά την αναπαραγωγική τους ικανότητα.

Επίσης στελέχη όπως τα Nosema apis, Nosema ceranae κ.α., άρχισαν να προκαλούν λοιμώξεις όλο το χρόνο, σε κυψέλες που στο παρελθόν μπορούσαν να τις καταπολεμήσουν εποχιακά. Βέβαια έχουν αναπτυχθεί ορισμένες θεραπείες όπως εκχυλίσματα φυτών, ανθεκτικοί μέθοδοι αναπαραγωγής, μικροβιακά συμπληρώματα.

Μέχρι στιγμής η πλειονότητα των ερευνών σε γηγενείς πληθυσμούς μελισσών περιορίζεται σε “μεθόδους με βάση το DNA”. Εκεί δοκιμάζεται το παθογόνο σε μια μέλισσα, χωρίς το πρόβλημα να εξετάζεται ολιστικά. Δηλαδή το πώς επηρεάζεται όχι μόνο η μέλισσα αλλά και ο ευρύτερος πληθυσμός.

Οι συγγραφείς της μελέτης θεωρούν πολύ σημαντική την κατανόηση του πώς τα διάφορα στελέχη Nosema ταξιδεύουν στον πλανήτη και επηρεάζουν τις εγγενείς, μοναχικές μέλισσες. Σημειώνουν ότι η μετάδοση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω πανδημίες μελισσών και να συμβάλει στην ολοκληρωτική κατάρρευση αποικιών.

Φυσικό Ντόμινο

Μερικά λουλούδια, όπως το αντίρρινο, μπορούν να γονιμοποιηθούν μόνο από έναν τύπο μέλισσας με το σωστό μέγεθος και βάρος. Καθώς η μέλισσα προσγειώνεται στο αντίρρινο, το κατάλληλο του βάρους της· προκαλεί το άνοιγμα του λουλουδιού. Εάν αυτός ο τύπος μέλισσας εξαφανιστεί, υπάρχει κίνδυνος και το αντίρρινο να εξαφανιστεί. Mαζί του και τα ζώα που τρέφονται με αυτό.

Τα λουλούδια είναι σχεδόν το αποκλειστικό μέρος συνάντησης των μοναχικών μελισσών – στην πλειονότητα των ειδών τους. Εκεί συναντούν τους συντρόφους τους, αφού τα θηλυκά συνηθίζουν να φωλιάζουν μόνα τους στο έδαφος ή σε κατασκευές από φυτικά υλικά. Εάν αυτά τα λουλούδια εκλείψουν, μειώνονται και τα μέρη που οι μέλισσες βρίσκουν τους αναπαραγωγικούς τους συντρόφους.

Μεταδοτικότητα

Μια ακόμα σημαντική απειλή για τις εγγενείς μέλισσες είναι οι διαρροές των παθογόνων. Οι μολυσμένες μέλισσες από κυψέλες του εμπορίου αφήνουν τον μύκητα στα λουλούδια και αυτός μεταδίδεται στις εγγενείς μέλισσες. Οι νέοι φορείς που δεν είχαν συναντήσει ποτέ αυτό το παθογόνο, θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο επιρρεπείς στις αρνητικές επιπτώσεις.

Αν δεν γνωρίζουμε πώς το Nosema επηρεάζει τις εγγενείς, μοναχικές μέλισσες, μια ολόκληρη πανδημία και οι οικολογικές της συνέπειες θα μπορούσαν να περνούν απαρατήρητες.

Φανταστείτε ότι θα μπορούσε να συμβαίνει και το αντίστροφο. Δηλαδή ένα άλλο στέλεχος του Nosema που αναπτύσσεται στις εγγενείς μέλισσες, θα μπορούσε να είναι πιο επιθετικό σε πληθυσμούς εμπορικών μελισσών, που δεν διαθέτουν καμία ανοσία στη συγκεκριμένη εκδοχή του στελέχους.

Μια ολόκληρη πανδημία πιθανώς περνά απαρατήρητη

Η Αλίσα Κουάντ, συγγραφέας και επίκουρος καθηγητής οικολογίας και εξελικτικής βιολογίας, δηλώνει ότι γνωρίζουμε πολύ λίγα για τη βιολογία του προβλήματος. Τέλος προτρέπει τις μελλοντικές έρευνες παρακολούθησης, να βγαίνουν έξω στους αγρούς και να εξετάζουν περισσότερο τις εγγενείς, μοναχικές μέλισσες.

University of Colorado Boulder

Μώμος

MSc Ακτινοφυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φυσικός - Αρθρογράφος Δείτε όλα τα άρθρα εδώ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Translate :