Η κλιματική αλλαγή… Μύθος ή Αλήθεια;

Η ανάγκη προσδιορισμού των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη γεωργία,
οφείλεται στο γεγονός ότι η αλλαγή αυτή αναμένεται να μεταβάλλει τα αποθέματα τροφής σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσω της μεταβολής στη βροχόπτωση, της πιθανής αύξησης της θερμοκρασίας και του CO2, της αύξησης των ακραίων καιρικών συμβάντων, της μεταβολής στη διασπορά εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών (Tubiello et al, 2007). Επιπλέον η αύξηση των ακραίων καιρικών συμβάντων μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες αλλαγές στις αποδόσεις, στην αύξηση των τιμών και σε αλλαγές σε εμπορικά ισοζύγια μεταξύ χωρών(Lobell et al, 2008). Σήμερα πλέον είναι αποδεκτό ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι περισσότερο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, λόγω του κυρίαρχου ρόλου του γεωργικού
τομέα στις οικονομίες τους, της έλλειψης κεφαλαίων για την αντιμετώπισή της, του γεγονότος ότι χαρακτηρίζονται κατά βάση από θερμότερα κλίματα και τη μεγαλύτερη έκθεσή τους σε ακραία καιρικά γεγονότα (Parry et al, 2001). Επίσης οι κλιματικές μεταβολές μπορεί να έχουν ιδιαίτερα σοβαρές αρνητικές συνέπειες στον αναπτυσσόμενο κόσμο όπου περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι υποσιτίζονται (FAO, 2009). Η προσπάθεια εκτίμησης της επίπτωσης της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες εξακολουθεί και σήμερα να χαρακτηρίζεται από δυσκολίες λόγω της πολυπλοκότητας στην ερμηνεία των φυσιολογικών λειτουργιών του φυτού κάτω από διαφορετικές μελλοντικές βιοτικές και αβιοτικές συνθήκες.
Ωστόσο η έρευνα γύρω από τις επιπτώσεις της μεταβολής των κλιματικών
συνθηκών στη γεωργική παραγωγή στο πρόσφατο παρελθόν έχει δώσει ορισμένα
ενδεικτικά συμπεράσματα. Η αύξηση της θερμοκρασίας και του επιπέδου CO2 στην ατμόσφαιρα την περίοδο 1960‐2000, έχουν επηρεάσει τις καλλιέργειες σε όλο τον πλανήτη.Οι αλλαγές αυτές δεν είναι ορατές εξαιτίας των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων στη γεωργία. Κι όμως μελέτες που έχουν απομονώσει τις επιδράσεις της αλλαγής του κλίματος (θερμοκρασία και βροχόπτωση μόνο) έχουν αποδείξει ότι η γεωργική παραγωγή είτε ελαφρώς μειώνεται (0,05%), είτε ελαφρώς αυξάνεται (0,9%), ενώ σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αύξηση του CO2 η παγκόσμια γεωργική παραγωγή έχει αυξηθεί 2‐4%
(Mendelsohn, 2007). Αναφορικά με τις μελλοντικές προβλέψεις για την γεωργική παραγωγή, η έκθεση του ερευνητικού προγράμματος PESETA της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβλέπει από μηδενικές μεταβολές έως μείωση κατά 27% στη νότια Ευρώπη, ανάλογα με το σενάριο και το κλιματικό μοντέλο που χρησιμοποιείται.
Οι Giannakopoulos et al. (2009), εκτίμησαν την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες της Μεσογειακής λεκάνης, χρησιμοποιώντας το μοντέλο HadCM3 για τα σενάρια Α2 και Β2 με παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 για την περίοδο 2031-2060.Συμφωνα με την μελέτη αυτή για την περιοχή της Βόρειας Μεσογείου, στη οποία περιλαμβάνεται και η Ελλάδα, η αλληλεπίδραση κλιματικών μεταβολών και αύξησης του CO2 αναμένεται να προκαλέσει μεταβολές στις αποδόσεις κατά -9.33% για τις βολβώδεις καλλιέργειες (Α2) εως +12.49% για τα σιτηρά(β2)
Η γεωργία είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής νερού (70% σε παγκόσμιο επίπεδο και πάνω από 80% στις περισσότερες Μεσογειακές χώρες), για την παραγωγή τροφίμων, πρώτων υλών αλλά και παροχή εργασίας σε εκατομμύρια κατοίκων τω αγροτικών περιοχών. Τόσο η ξηρική όσο και η αρδευόμενη γεωργία δέχονται ισχυρές πιέσεις από την ελλειψη νερού με αποτέλεσμα να απειλείται η διαβίωση δισεκατομμυρίων ανθρώπων, κυρίως στις αναπτυσόμενες χώρες.Στις χώρες της Μεσογείου, το νερό αποτελεί περιοριστικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση του βιωτικού επιπέδου.(Handy t al., 1995).
Τη μελλοντική όμως προοπτική της γεωργικής παραγωγής κατ΄επέκταση της επισιτιστικής ασφάλειας απειλεί άμεσα η κλιματική αλλαγή, που θα έχει αρκετές και πολύπλοκες επιπτώσεις. Σε κάποιες περιοχές οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να είναι θετικές αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις ιδίως των χωρών που στηρίζουν την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, θα είναι από λίγο εως πολύ αρνητικές. Ο όγκος, η ποιότητα και η σταθερότητα της γεωργικής παραγωγής καθώς και το φυσικό περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται η γεωργία θα επηρεαστούν από αναμενόμενες μεταβολές σε φυσικά φαινόμενα, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας, η συχνότητα και η ένταση των βροχοπτώσεων καθώς και οι ακραίες καιρικές καταστάσεις που θα επικρατούν εποχικά κατά τόπους (πλημμύρες και ξηρασίες). Οι δύο κύριες απειλές της αλλαγής του κλίματος στη γεωργία είναι η μείωση της γονιμότητας των καλλιεργούμενων εδαφών και η ελάττωση του διαθέσιμου νερού για την άρευσή τους. Η Ελλάδα θεωρείται πλούσια χώρα σε νερό με το μέσο ύψος των ετήσιων βροχοπτώσεων να φτάνει τα 700mm, που αντιστοιχεί σε 115 δις. M3. Από αυτά χάνεται το 50% μέσω της εξατμισοδιαπνοής και το 30% λόγω επιφανειακής απορροής (καταλήγουν στη θάλασσα).
Οι παρατηρήσεις σε όλο τον κόσμο καθιστούν σαφές ότι συμβαίνουν οι κλιματικές αλλαγές και η αυστηρή επιστημονική έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα αέρια του θερμοκηπίου που εκπέμπονται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες αποτελούν τον κύριο οδηγό.
Soil Science Society of America

ΠΗΓΕΣ:
1.«Global Food Security under Climate Change»
Josef Schmidhuber & Francesco Nicola Tubiello

  1. «Ecological and Environmental Physiology of Fishes»
    F. Brian Eddy, Richard D. Hand
  2. Climate Change 2007 – Impacts, Adaptation and Vulnerability:
  3. A World After Climate Change and Culture-Shift
  4. Environment and Development: Essays in Honour of Dr U. Sankar

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Translate :