Διάγνωση της θρεπτικής κατάστασης του φυτού, με φυλλοδιαγνωστική, ανάλυση εδάφους και άλλους παράγοντες

Λεωνίδας Νταλιάνης, Γεωπόνος – Εδαφολόγος ΓΠΑ

Διαγνωστική χημική ανάλυση
Μπορούμε να βρούμε την περιεκτικότητα του φυτού σε θρεπτικά με χημική ανάλυση. Κατά συνέπεια, η χημική ανάλυση του φυτού αποτελεί και διαγνωστική μέθοδο.
Η περιεκτικότητα ενός φυτικού οργάνου σε ένα θρεπτικό στοιχείο εκφράζεται είτε ως ποσότητα ανά μονάδα ξηρής μάζα (συγκέντρωση θρεπτικού), είτε ως ποσότητα ανά όργανο (συσσώρευση θρεπτικού).
Η περιεκτικότητα του φυτού σε ανόργανα θρεπτικά δίνει χρήσιμες πληροφορίες για τον ομαλό ή μη εφοδιασμό του φυτού στα διάφορα θρεπτικά.

Στη διαγνωστική χημική ανάλυση δεν χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό, αλλά ένα τμήμα αυτού, συνήθως ένα όργανο, όπως είναι τα φύλλα, οι καρποί, τα στελέχη κ.ά.
Κατά κανόνα αναλύονται τα φύλλα και γι’αυτό η μέθοδος είναι γνωστή ως φυλλοδιαγνωστική. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που χρειάζεται να αναλυθούν και άλλοι φυτικοί ιστοί, οπότε γενικότερα αναφερόμαστε σε ιστοδιαγνωστική.

Η σημασία της φυλλοδιαγνωστικής
Το πράσινο φύλλο είναι η έδρα βασικών λειτουργιών του μεταβολισμού, στις οποίες μετέχουν όλα τα ανόργανα στοιχεία που απορροφούνται και μεταφέρονται σ’αυτό. Στο φύλλο βρίσκεται πάνω από το 50% του συνόλου των ανοργάνων του φυτικού
σώματος. Η κατάσταση του φύλλου σε θρεπτικά δεν επηρεάζει μόνο την αποδοτικότητα του φωτοσυνθετικού μηχανισμού, αλλά και ολόκληρο το μεταβολικό δίκτυο και τελικά την ανάπτυξη του φυτού. Η περιεκτικότητα του φύλλου σε θρεπτικά στοιχεία υπό ορισμένες προϋποθέσεις συσχετίζεται κατ’ευθείαν με την ανάπτυξη του φυτού και δίνει ένα μέτρο των επιδράσεων
διαφόρων παραγόντων στην απορρόφηση και διακίνηση των ανοργάνων στοιχείων μέσα στο φυτό.

Τιμές αναφοράς

Ο χημικός προσδιορισμός των θρεπτικών με την μεθοδολογία που αναφέρθηκε αφορά στην ολική περιεκτικότητα τους στην ξηρή μάζα των φύλλων. Οριακές τιμές έχουν διαμορφωθεί για ένα σημαντικό αριθμό καλλιεργουμένων φυτών και χρησιμοποιούνται στην πράξη. Η χρησιμοποίηση των τιμών αυτών για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από την χημική ανάλυση φύλλων απαιτεί την αυστηρή τήρηση των όρων που στηρίχτηκε ο καθορισμός τους σε ότι αφορά στο είδος των φύλλων, την ηλικία τους και το βλαστικό στάδιο συλλογής.

Έκφραση των συγκεντρώσεων των θρεπτικων
Οι συγκεντρώσεις των μακροστοιχείων εκφράζονται ως εκατοστιαίο ποσοστό,
(δηλαδή σε g στοιχείου στα 100 g ξηρής μάζας).

Οι συγκεντρώσεις των ιχνοστοιχείων εκφράζονται ως μέρη στο εκατομμύριο (ppm
ή mg/kg ξηρής μάζας, που σημαίνει mg στοιχείου στo kg ξηρής μάζας).

image 9
image 10

Επομένως, το φύλλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δείκτης της θρεπτικής κατάστασης του φυτού για όλα τα ανόργανα θρεπτικά.

Πολύ σοβαρή έλλειψη του θρεπτικού
Το φυτό παρουσιάζει ορατά συμπτώματα. Σ’αυτή την κατάσταση του φυτού χορήγηση του θρεπτικού αυξάνει την απόδοση σε βιομάζα χωρίς ταυτόχρονη αύξηση της συγκέντρωσης στο φύλλο. Η αύξηση της βιομάζας έχει ως συνέπεια την πτώση της στάθμης του στοιχείου, επειδή η ποσότητα από αυτό που εισέρχεται στο φυτό είναι αναλογικά μικρότερη από την αύξηση της φυτικής
μάζας που προκάλεσε η χορήγηση του στοιχείου.

Έλλειψη του θρεπτικού

Το φυτό παρουσιάζει ορατά συμπτώματα. Η χορήγηση του θρεπτικού επιφέρει αύξηση της απόδοσης σε βιομάζα χωρίς ουσιαστική μεταβολή στην συγκέντρωση του στοιχείου στο φύλλο.

Οριακή έλλειψη του θρεπτικού
Το φυτό δεν εμφανίζει ορατά συμπτώματα, αλλά αντιδρά θετικά στην χορήγηση του θρεπτικού μέχρι ένα όριο. Πρόκειται για θρεπτική κατάσταση λανθάνουσας (κρυφής έλλειψης). Η αύξηση της συγκέντρωσης πέρα από το όριο δεν συνοδεύεται από αύξηση της απόδοσης.
Καλή θρεπτική κατάσταση Αντιπροσωπεύει κατάσταση επάρκειας του στοιχείου χωρίς ποσοτικές μεταβολές
στην απόδοση. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει πολύ μεγάλη σπουδαιότητα από γεωργική άποψη.
Περίσσεια του θρεπτικού Αντιπροσωπεύει κατάσταση περίσσειας (ή υπερκατανάλωσης) του στοιχείου χωρίς ποσοτικές μεταβολές στην απόδοση. Στο όριο είναι δυνατόν να παρατηρηθούν ποιοτικές επιπτώσεις στα συγκομιζόμενα μέρη.

Τοξικότητα θρεπτικού

Αυτή η κατάσταση περιλαμβάνει τις τοξικές για το φυτό συγκεντρώσεις του θρεπτικού. Η παρουσία του θρεπτικού μέσα στους ιστούς είναι πολύ αυξημένη, με δυσμενείς επιδράσεις που περιορίζουν την ανάπτυξη και μπορούν να
προκαλέσουν ακόμα και τον θάνατο, αν ξεπεραστούν τα όρια αντοχής του φυτού.

Πώς καθορίζονται πειραματικά οι θρεπτικές καταστάσεις του φυτού;

Οι θρεπτικές καταστάσεις του φυτού καθορίζονται πειραματικά, με την ανάπτυξη φυτών στον αγρό και σε συνθετικά θρεπτικά διαλύματα. Τα όρια των περιοχών είναι διαφορετικά για κάθε είδος ή και ποικιλία φυτού. Ακόμα και στο ίδιο το
φυτό, η περιεκτικότητα των φύλλων σε θρεπτικά στοιχεία δεν είναι σταθερή και κυμαίνεται ανάλογα με την ηλικία, την θέση τους και την εποχή. Έτσι, τα όρια των περιοχών αυτών αναφέρονται πάντοτε σε καθορισμένα φύλλα που
επιλέγονται ύστερα από σχετική έρευνα. Βασικός όρος για την διαμόρφωση των ορίων είναι η απουσία άλλων
περιοριστικών για την καλλιέργεια παραγόντων.

Συγκριτική διαγνωστική ανάλυση

Η διαγνωστική χημική ανάλυση συνδυάζεται με την μακροσκοπική εξέταση του φυτού. Για τον σκοπό αυτό συλλέγονται φύλλα συγχρόνως τόσο από άρρωστα όσο και από υγιή φυτά.
Τα υγιή αναλύονται χωριστά από τα άρρωστα και συγκρίνεται η περιεκτικότητα τους σε θρεπτικά στοιχεία.
Αυτή η χρήση της φυλλοδιαγνωστικής συμβάλλει αποτελεσματικά στη διάγνωση των διαταραχών της ανόργανης θρέψης, γίνεται σε οποιαδήποτε εποχή και δεν είναι αναγκαία η προσφυγή σε καθορισμένα όρια.

Πλεονεκτήματα της φυλλοδιαγνωστικής

Με την φυλλοδιαγνωστική βρίσκουμε τον βαθμό εφοδιασμού μιάς καλλιέργειας σε θρεπτικά στοιχεία και την αναμενόμενη αντίδρασή της στη χορήγηση ενός ή περισσοτέρων από αυτά.
Το αποτέλεσμα της φυλλοδιαγνωστικής έχει ιδιαίτερη πρακτική αξία γιατί σχετίζεται άμεσα με το είδος των λιπασμάτων που χρειάζεται η καλλιέργεια για
να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες της.

Μειονεκτήματα της φυλλοδιαγνωστικής

Με την φυλλοδιαγνωστική δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί η ποσότητα και η μορφή των λιπασμάτων. Αυτή η αδυναμία της μεθόδου δεν μειώνει την αποτελεσματικότητά της.

Το βασικό ερώτημα που απασχολεί κάθε καλλιεργητή είναι ποιά θρεπτικά στοιχεία είναι ενδεχόμενο να περιορίζουν την ανάπτυξη των φυτών που καλλιεργεί κάθε φορά.
Η απάντηση που δίνεται στο ερώτημα αυτό με βάση τα δεδομένα της φυλλοδιαγνωστικής είναι η πιο αξιόπιστη που μπορούμε να επιτύχουμε σήμερα.

Συνδυασμός της φυλλοδιαγνωστικής με ανάλυση εδάφους

Η παραπέρα χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων της φυλλοδιαγνωστικής για την βελτίωση της ανόργανης θρέψης της καλλιέργειας εξαρτάται και από άλλους παράγοντες και κυρίως από τις ιδιότητες του εδάφους. Για τον λόγο αυτό η φυλλοδιαγνωστική αποδίδει και αξιοποιείται περισσότερο όταν συνδυάζεται με αναλύσεις εδάφους, οι οποίες παρέχουν τις απαραίτητες
πληροφορίες για την αιτιολογία των τροφοπενιών και την αποτελεσματική χορήγηση των θρεπτικών στοιχείων που χρειάζεται μία καλλιέργεια.


Τα στάδια της διαγνωστικής χημικής ανάλυσης
Η μεθοδολογία της διαγνωστικής χημικής ανάλυσης περιλαμβάνει τα εξής
στάδια:
(1) Δειγματοληψία,
(2) Μεταφορά του δείγματος στο εργαστήριο,
(3) Προετοιμασία του δείγματος για ανάλυση,
(4) Μετατροπή του δείγματος σε υγρή μορφή,
(5) Αναλυτικούς προσδιορισμούς της περιεκτικότητας των θρεπτικών στοιχείων,
(6) Ερμηνεία των αποτελεσμάτων της χημικής ανάλυσης.

Πηγή: Σημειώσεις Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.