Η επιτόπια διάγνωση και τροφοπενίες των φυτών

Γράφει ο Λεωνίδας Νταλιάνης, Τελειόφοιτος Γεωπόνος | Εδαφολόγος MSc


Η επιτόπια διάγνωση βασίζεται στην εξέταση του φυτού από πλευράς ύπαρξης συμπτωμάτων.

Τα φυτά που υποφέρουν από σχετικά μεγάλη έλλειψη ενός θρεπτικού
στοιχείου εκδηλώνουν διάφορα ορατά συμπτώματα στα φύλλα και σε άλλα
όργανα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι χλωρώσεις, νεκρωτικές κηλίδες, νεκρώσεις φύλλων, κλάδων ή και ολόκληρου του φυτού. Η μορφή της χλώρωσης (δηλαδή της ελάττωσης του πρασίνου χρώματος) και ο τρόπος που κατανέμεται αυτή στο φυτό έχουν διαγνωστική χρησιμότητα.
Οι τροφοπενίες γενικά δεν προκαλούν πολύ χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Τα παραπάνω συμπτώματα των τροφοπενιών δεν είναι παθογνωμονικά, επειδή:

(1) σε αρκετές περιπτώσεις οι τροφοπενίες διαφόρων θρεπτικών στοιχείων
εκδηλώνονται με παρόμοια συμπτώματα,

(2) τα συμπτώματα της ίδιας τροφοπενίας είναι δυνατόν να τροποποιηθούν από την ποικιλία και παράγοντες του περιβάλλοντος του φυτού,

(3) πολλές φορές η συμπτωματολογία των τροφοπενιών συγχέεται με τοξικότητες ή βλάβες από γεωργικά φάρμακα κ.ά.

Κατηγορίες τροφοπενιών
Ανάλογα με την θέση εμφάνισης των συμπτωμάτων στο φυτό, οι τροφοπενίες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

Στις τροφοπενίες της πρώτης κατηγορίας τα συμπτώματα παρατηρούνται
πρώτα στα φύλλα της βάσης του φυτού και με την πάροδο του χρόνου
προχωρούν προς τα πάνω σε φύλλα της μέσης ή και της κορυφής.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι τροφοπενίες αζώτου, φωσφόρου, καλίου, μαγνησίου, μολυβδαινίου και ψευδαργύρου.

Στις περιπτώσεις αυτές τα νέα φύλλα του φυτού προσλαμβάνουν τα στοιχεία
που χρειάζονται για τον μεταβολισμό τους από τα γηραιότερα φύλλα στα
οποία δημιουργείται έλλειψη του στοιχείου με αποτέλεσμα αρχικά την
εμφάνιση των συμπτωμάτων της τροφοπενίας του αντίστοιχου στοιχείου και στην συνέχεια την ξήρανση αυτών των φύλλων της βάσης. Αν το αίτιο
εξακολουθεί να υφίσταται, τότε τα συμπτώματα αυτά προχωρούν προς τα
ανώτερα φύλλα.

Στις τροφοπενίες της δεύτερης κατηγορίας τα συμπτώματα παρατηρούνται
πρώτα στα φύλλα της κορυφής και στη συνέχεια προχωρούν προς τα κάτω.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι τροφοπενίες μαγγανίου, χαλκού, σιδήρου, βορίου και ασβεστίου.

Επομένως, με βάση τα ορατά συμπτώματα και την κατανομή τους πάνω στο φυτό μπορεί να γίνει αρχικός εντοπισμός των διαφόρων τροφοπενιών.

Τα πρώτα ή πιο έντονα συμπτώματα εμφανίζονται στα κατώτερα (δηλαδή, στα παλαιότερα ή τα πιο ηλικιωμένα) τμήματα του φυτού
Τα συμπτώματα αρχικά εμφανίζονται στα κατώτερα φύλλα και βαθμιαία γενικεύονται σε όλο το φυτό

Τροφοπενία αζώτου

Αρχικά το φύλλωμα των κατώτερων φύλλων εμφανίζει ανοικτό πράσινο
χρώμα, αργότερα εξελίσσεται σε κιτρινοπράσινο ή κίτρινο, με παρουσία
νεκρώσεων.
Οι βλαστοί έχουν μικρή ανάπτυξη, είναι λεπτοί, ξυλώδεις ανορθωμένοι,
με μικρά φύλλα σε οξείες γωνίες.
Καρποί μικρού μεγέθους.

Τροφοπενία φωσφόρου

Συνήθως δεν εμφανίζεται χλώρωση. Αντίθετα αναπτύσσεται φύλλωμα με σκούρο πράσινο χρώμα. Μερικές φορές εμφανίζονται ερυθροί ή πορφυροί μεταχρωματισμοί στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και στους μίσχους των φύλλων. Τα κατώτερα φύλλα μερικές φορές παίρνουν ελαφρό μπρούτζινο χρώμα με ιώδεις ή καφέ κηλίδες. Οι βλαστοί είναι κοντοί και λεπτοί, ανορθωμένοι και λεπτοί.

Το ποσοστό εφαρμογής φωσφόρου που απαιτείται για τη διόρθωση των παραμέτρων Ρ ποικίλλει ανάλογα με τις ιδιότητες του εδάφους και τις καλλιέργειες .

 Η διαθεσιμότητα φωσφόρου μειώνεται σε δροσερά, υγρά εδάφη. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εφαρμογές με φωσφόρο είναι αποτελεσματικότερες από τις εφαρμογές εκπομπής, ειδικά όταν οι τιμές Ρ του εδάφους είναι χαμηλές.

Οι εφαρμογές φωσφόρου γενικά δεν συνιστώνται όταν τα αποτελέσματα των δοκιμών είναι υψηλά ή υπερβολικά. Ο υψηλός φώσφορος του εδάφους σε συνδυασμό με την μετακίνηση του P από το έδαφος σε επιφανειακά ύδατα μπορεί να προκαλέσει υπερβολική ανάπτυξη της βλάστησης, και τον καθιστά επιβλαβή για τα υδρόβια οικοσυστήματα.

Τα συμπτώματα παραμένουν εντοπισμένα στα κατώτερα φύλλα

Τροφοπενία καλίου

Χλωρωτικές ή νεκρωτικές κηλίδες, ακανόνιστου σχήματος, στην κορυφή και
την περιφέρεια του ελάσματος των κατώτερων φύλλων.
Αργότερα τα φύλλα γίνονται κίτρινα, η περιφέρεια νεκρώνεται κατά θέσεις ή συνολικά και κάμπτεται προς τα κάτω. Η χλώρωση προχωρεί μεσονεύρια
και ακολουθεί νέκρωση και πτώση των κατώτερων φύλλων.
Οι βλαστοί είναι λεπτοί και σκληροί. Ατελής σχηματισμός και ανομοιόμορφη ωρίμανση των καρπών.

Τα υπερβολικά επίπεδα καλίου στο έδαφος μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένα επίπεδα Κ σε φύτα κατάληλα για βοσκή(γρασίδι), οι οποίες μπορεί να είναι επιζήμιες για την υγεία των ζώων. Αντίστροφα, τα πολύ χαμηλά επίπεδα δοκιμής K του εδάφους μπορούν να μειώσουν την ανάπτυξη των φυτών.

Τροφοπενία μαγνησίου

Πρώτα τα παλαιότερα και μετά τα νέα φύλλα εμφανίζουν στίγματα, γίνονται χλωρωτικά και μετά εμφανίζουν πορφυρό μεταχρωματισμό.
Μερικές φορές εμφανίζονται νεκρωτικές κηλίδες.
Οι κορυφές και οι περιφέρειες των ελασμάτων μπορεί να συστραφούν
προς τα πάνω και τα φύλλα να εμφανίζουν κυπελοειδή μορφή.
Πιθανή φυλλόπτωση.

Οι ελλείψειςμαγνησίου στα όξινα εδάφη μπορούν να διορθωθούν με ασβέστωση με δολομιτικό ασβέστιο (ανθρακικό ασβέστιο-μαγνήσιο [CaCO3-MgCO3]). Εάν το pH του εδάφους είναι επαρκές, το Mg μπορεί να εφοδιαστεί με άλατα Epsom (MgS04) ή θειικό κάλιο-μαγνήσιο (K2S04 · 2MgS04).

Τροφοπενία μολυβδαινίου

Χλώρωση, νέκρωση και καρούλιασμα των φύλλων της μέσης.
Τα νεαρά φύλλα αρχικά είναι πράσινα,
αλλά εμφανίζουν χλωρωτικές κηλίδες όταν εκπτυχθούν πλήρως.
Ο περιορισμός του ελάσματος μπορεί να είναι σοβαρός λόγω των νεκρώσεων.

Τροφοπενία ψευδαργύρου

Χλωρωτική κηλίδωση, ή ομοιόμορφη ελάττωση του πράσινου χρώματος των
φύλλων. Τα φύλλα εμφανίζουν μεσονεύριες χλωρώσεις, οι οποίες εξελίσσονται σε νεκρωτικές κηλίδες με ιώδη μεταχρωματισμό.
Τα φύλλα είναι λίγα και μικρά (μικροφυλλία), και τα μεσογονάτια διαστήματα είναι κοντά. Περιορισμένη παραγωγή καρπών.
Σταδιακή φυλλόπτωση που ξεκινάει από τη βάση και επεκτείνεται.

Τα συμπτώματα εντοπίζονται ή είναι πιο έντονα στα νεαρά φύλλα και τμήματα των βλαστών
Τροφοπενία χαλκού

Ήπια χλώρωση στα νεαρότερα φύλλα. Τα νεαρότερα φύλλα δείχνουν μόνιμα μαραμένα. Δεν υπάρχουν νεκρωτικές κηλίδες. Ο επάκριος οφθαλμός δεν είναι ξερός. Σε προχωρημένη κατάσταση μαρασμός νεαρών κλαδιών, περιφεριακή ξήρανση των φύλλων, χλώρωση και βραχυγονάτωση.

Τροφοπενία μαγγανίου

Ήπια μεσονεύρια χλώρωση, η οποία εντοπίζεται σε φύλλα της μέσης του
βλαστού. Τα φύλλα γίνονται χλωρωτικά, αλλά τα μικρότερα νεύρα παραμένουν πράσινα. Μπορεί να εμφανιστούν σποραδικές νεκρωτικές κηλίδες. Σε προχωρημένο στάδιο οι χλωρωτικοί ιστοί αποκτούν καστανωπή απόχρωση και εμφανίζουν διάσπαρτες νεκρωτικές κηλίδες.
Τα φύλλα με προχωρημένα συμπτώματα μαυρίζουν, μαραίνονται και πέφτουν.

Τροφοπενία θείου

Γενικευμένη χλώρωση στα νεότερα φύλλα, τόσο στις μεσονεύριες περιοχές,
όσο και στα νεύρα. Δεν υπάρχουν νεκρωτικές κηλίδες.
Ο επάκριος οφθαλμός δεν είναι ξερός. Το φύλλο δεν είναι μόνιμα μαραμένο.
Τροφοπενία σιδήρου Μεσονεύρια χλώρωση στα νεότερα φύλλα.
Λεπτό δίκτυο πράσινων νευρώσεων. Σε προχωρημένο στάδιο πλήρης αποχρωματισμός του ελάσματος (κίτρινο ή κιτρινόλευκο).
Σπάνια νέκρωση της κορυφής του ελάσματος. Σπάνια νέκρωση της περιφέρειας του ελάσματος. Οι τοξικότητες χαλκού, μαγγανίου, ψευδαργύρου επάγουν τροφοπενία.

‘Εχει νεκρωθεί ο επάκριος οφθαλμός των βλαστών
Τροφοπενία βορίου

Χλώρωση στα νεαρά φύλλα με ανοικτό πράσινο και αργότερα κίτρινο
χρώμα. Μικροφυλλία. Παραμόρφωση και βραχυγονάτωση στο ανώτερο τμήμα των βλαστών. Ο επάκριος οφθαλμός έχει νεκρωθεί και εκπτύσσονται ή έχουν εκπτυχθεί πλάγιοι. Οι βλαστοί και οι μίσχοι θρυμματίζονται εύκολα.

Τροφοπενία ασβεστίου

Τα νεαρά φύλλα εμφανίζουν χλώρωση και νέκρωση στην κορυφή ή την
περιφέρεια του ελάσματος. Κάμψη και παραμόρφωση νεαρών φύλλων στο άκρο του βλαστού. Ανορθωμένο άκρο και περιφερειακό κατσάρωμα.
Ο επάκριος οφθαλμός έχει νεκρωθεί. Οι καρποί έχουν ξηρή κορυφή ή νεκρωτικές κηλίδες. Η περίσσεια νατρίου επάγει τροφοπενία ασβεστίου.

Η έλλειψη ασβεστίου συνήθως απαντάται μόνο σε πολύ όξινα εδάφη. Μπορούν να διορθωθούν με ασβετιο και συγκεκριμένα με ανθρακικό ασβέστιο (CaCO3). Το ασβέστιο είναι σπάνια έντονο όταν το pH του εδάφους είναι επαρκές. Η έλλειψητου ασβεστίου μπορεί να συμβεί σε διαφορετικές τιμές pH του εδάφους σε οφιοειδές έδαφος (υψηλό Mg).

Το χρώμα του ελάσματος

Η εξέλιξη της χλώρωσης περιλαμβάνει την επόμενη διαβάθμιση χρώματος:πράσινο | ανοικτό πράσινο | πρασινοκίτρινο | κίτρινο | κιτρινόλευκο | λευκό

Η εξέλιξη της νέκρωσης

περιλαμβάνει επίσης διαβάθμιση χρώματος: κίτρινο | καστανό | σκούρο καφέ. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται σκούρο πράσινο χρώμα ή πορφυρός μεταχρωματισμός

Βιβλιογραφία:

Μετάφραση οδηγού ερμηνείας δοκιμών εδάφους,D.A. Horneck, D.M. Sullivan, J.S. Owen και J. Μ. Hart

Αϊβαλάκης Γ., Καραμπουρνιώτης Γ. και Φασσέας Κ. 2005. Γενική Βοτανική. Εκδόσεις Έμβρυο. Αθήνα.

Δροσόπουλος Ι., 1992. Μορφολογία και ανατομία φυτών.

Τσέκου Ι.Β., Ηλία Η.Φ., 2007. Μορφολογία και ανατομία φυτών. Εκδοτικος οίκος αδελφών Κυριακίδη

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ I. Πανεπιστημιακές παραδόσεις για το μάθημα ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ-ΛΙΠΑΝΣΕΙΣ, Αθήνα 2007

viusid agro-βιοδιεγέρτης
Ένας καινοτόμος Βιοδιεγέρτης, για αύξηση ποσότητας και ποιότητας παραγωγής. Για περισσότερα κάνε ΚΛΙΚ εδώ.
Η MET Aqua water technologies systems ανταποκρινόμενη στις σημερινές ανάγκες για καθαρό πόσιμο νερό, σας προτείνει σύγχρονα συστήματα επεξεργασίας νερού και συστήματα επεξεργασίας αποβλήτων νέας τεχνολογίας.
PREMIUM PRODUCTS – Δείτε περισσότερα εδώ

Λεωνίδας Νταλιάνης

Γεωπόνος - Εδαφολόγος - Αρθρογράφος/Συντάκτης Agricultural University of Athens Soil Science & agricultural chemistry

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Translate :