Δηλητηριώδη καλλωπιστικά φυτά

Γράφει η Τιγγινάγκα Γεωργία, Φοιτήτρια στο τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνων.

Τα φυτά ανέκαθεν αποτελούσαν πηγή τροφής για πολλούς οργανισμούς, ωστόσο έχουν την ικανότητα να παράγουν χημικές ουσίες οι οποίες διαθέτουν αρωματικές, φαρμακευτικές αλλά και τοξικές ιδιότητες, οι οποίες εάν χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να αποτελέσουν φάρμακο για την υγεία αλλά με κάποιους λάθος χειρισμούς μπορεί να αποβούν μοιραίες. Η τοξικότητα (αλκαλοειδή, γλυκοζίτες και αιθέρια έλαια) γενικά, μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδα, αλλεργία ή και εσωτερική δηλητηρίαση. Κατά κανόνα, οι τοξικές ουσίες κάνουν αισθητή την παρουσία τους με  την άλλοτε πικρή, άλλοτε καυστική ή και στυφή γεύση.

  Πως θα αναγνωρίσουμε όμως αυτά τα φυτά;;

Πολλοί υποστηρίζουν πως κάποιες ενδείξεις είναι, το κόκκινο χρώμα ή το ότι δεν επιλέγονται να καταναλωθούν από τα ζώα αλλά και η πικρή γεύση. Πρακτικά όμως, δεν υπάρχει κάποιος τρόπος ώστε να αναγνωρίζεται η επικινδυνότητα τους και γι’αυτό το λόγο θα πρέπει να υπάρχει σωστή ενημέρωση.

Πάμε να δούμε λοιπόν ενδεικτικά, κάποια φυτά που επιλέγονται συνήθως ως καλλωπιστικά αλλά ταυτόχρονα είναι εξίσου επικίνδυνα.

Πικροδάφνη (Nerium Oleander) 

Φυτοπρομηθευτική | Φυτοπρομηθευτική | Πικροδάφνη (Ροδοδάφνη)

Η σημασία του ονόματός της είναι «νήριον η ροδοδάφνη» και εικάζεται πως το νήριον πηγάζει από τη λέξη νερό μιας και υπάρχει κοντά σε ύδατα. Στην αρχαία Ελλάδα το αποκαλούσαν «νήριον» ή «νήρις». «Ολέανδρουμ» το αποκαλούσε ο Διοσκουρίδης και «ροδοδάφνη» οι Ρωμαίοι, ενώ «λουλούδι του Αγίου Ιωσήφ» ήταν το όνομα της σύμφωνα με τους πρώτους Χριστιανούς. 

Το λατινικό της όνομα είναι Nerium Oleander και ανήκει στην οικογένεια Apocynaceae. Είναι αειθαλής θάμνος, και ενίοτε χαρακτηρίζεται ως μικρός θάμνος. Παρατηρείται στη Μεσόγειο και ως αυτοφυές στην Ελλάδα. Απαντάται σε όλα τα εδάφη, ακόμα και σε θαλάσσιο περιβάλλον. Είναι ανθεκτικό στην ξηρασία και τη ρύπανση, ωστόσο είναι ευαίσθητο σε χαμηλές θερμοκρασίες. Οι σπόροι ή τα μοσχεύματα αποτελούν τους δυο τρόπους με τους οποίους πραγματοποιείται ο πολλαπλασιασμός  του φυτού. Τα άνθη του ποικίλλουν από ρόζ, λευκά, κόκκινα, κ.α. και ανθίζει από το Μάιο έως και τον Οκτώβρη. Το μέρος το οποίο περιέχει την τοξική ουσία είναι ο βλαστός. Η χημική ουσία η οποία το καθιστά τοξικό είναι η ολεανδρίνη. Υποστηρίζεται πως μια μικρή ποσότητα κατάποσης πικροδάφνης μπορεί να αποβεί μοιραία για τον άνθρωπο, καθώς μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική παράλυση. Επιπροσθέτως, επικίνδυνες είναι και οι αναθυμιάσεις από το κάψιμο της πικροδάφνης. Αντίθετα, με σωστό χειρισμό η πικροδάφνη είναι ευεργετική καθώς τα φύλλα λειτουργούν τονωτικά για την καρδιά, χρησιμοποιείται για την ψώρα και είναι διουρητικό 

Σπάρτο (Spartium junceum)

Σχηματισμοί με Spartium junceum (κωδ. 5360-) – Βοτανική

Το σπάρτο ανήκει στην οικογένεια Fabaceae και είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιούνταν στην μελισσοκομία και ως πρώτη ύλη για σχοινιά, δίχτυα, ρούχα, κ.λπ. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης το ανέφεραν ως «Σπάρτιον» ή «Σπάρτον» σε έργα τους. Αντίστοιχα, «Sparthium» και «Spartium» συναντάται στην Ευρώπη το 16ο αιώνα. Η επιστημονική του ονομασία πηγάζει στην αρχαία Ελληνική λέξη ρίζα και η λατινική λέξη Junceum αναφέρεται στους βλαστούς που μοιάζουν με βούρλα (Juncus)

Είναι θάμνος, και κατάγεται από την Μεσόγειο. Έχει κίτρινο άνθος και ο πολλαπλασιασμός του γίνεται με σπόρους. Ανήκει στα ψυχανθή, ανθίζει την άνοιξη, ενώ οι καρποί του παρουσιάζουν ωρίμανση το καλοκαίρι. Έχει βαθύ ριζικό σύστημα και αντέχει στην ξηρασία. Το βρίσκουμε συνήθως κατά μήκος των δρόμων, σε άγονα αλλά και σε ασβεστολιθικά εδάφη αλλά και παραθαλάσσιες περιοχές. Τα μέρη που περιέχουν τις χημικές ουσίες είναι τα μπουμπούκια, τα λουλούδια και οι σπόροι, τα οποία περιέχουν διουρητικές, εμετικές και καθαρτικές ιδιότητες. Οι τοξικές ουσίες είναι η σπαρτεϊνη και η σκοπαροσίδη. Επίσης προκαλεί ερεθισμό των βλεννογόνων, αύξηση της πίεσης, ταχυκαρδία και επιγαστρικό άλγος. Τέλος, θεωρείται υποκατάστατο της κάνναβης.

Νάρκισσος (Narcissus spp.)

Narcissus (plant) - Alchetron, The Free Social Encyclopedia

Το φυτό Νάρκισσος με λατινική ονομασία Narcissus ανήκει στην οικογένεια Amaryllidaceae. Το συναντάμε σε Ευρώπη, Δ.Ασία και Μεσόγειο. 

Είναι ποώδες, βολβώδες, πολυετές φυτό και κατέχει την πρώτη θέση σε μέγεθος βολβού των καλλωπιστικών φυτών. Τα άνθη του είναι χρώματος λευκού ή κίτρινου και στο κέντρο υπάρχει είτε ένας επιμήκης κύλινδρος γνωστός ως τρομπέτα είτε ένα κοντό δαχτυλίδι κύπελλο που ονομάζεται κύπελλο ή κορώνα χρώματος λευκού, κίτρινου, ρόδινου, κόκκινου, πορτοκαλί και πορτοκαλοκόκκινου. Η εποχή άνθισης είναι από το Γενάρη έως Απρίλιο. Όπως προαναφέρθηκε ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται ο πολλαπλασιασμός είναι με βολβούς ή βολβίδια τα οποία εκριζώνονται και χωρίζονται με την ξήρανση των φύλλων. Βρίσκεται σε εδάφη φτωχά ή μέσης γονιμότητας και καλής στράγγισης και είναι προσαρμοστικό στην Ελλάδα. Επίσης, παρουσιάζει ανθεκτικότητα στις ασθένειες. Λέγεται, πως ο βολβός είναι τοξικός και παραισθησιογόνος. Οι χημικές ουσίες οι οποίες τα καθιστούν τοξικά είναι η λυκορίνη και η λυκορεμίνη οι οποίες ύστερα από κατάποση προκαλούν ναυτία, εμετό και διάρροια.

Πόθος (Epipremnum Aureum)

Pothos Plant Care: How to Grow Pothos (Epipremnum Aureum, Devil's Ivy)

Ο πόθος με λατινική ονομασία Epipremnum Aureum ανήκει στην οικογένεια Araceae. Η πρώτη περιγραφή του πραγματοποιήθηκε το 1880. 

Απαντάται σε εύκρατες περιοχές και τροπικά και υποτροπικά δάση. Είναι αγγειόσπερμο, το οποίο δεν αναπτύσσει κάποιο λουλούδι. Έχει χαρακτηριστικό σχήμα φύλλων, καρδιά, είτε πράσινου χρώματος, είτε με πιτσιλιές, είτε με χρυσαφί-λευκές ρίγες. Αντέχει στο φως έως κάποιο βαθμό, και δεν αντέχει ιδιαίτερα σε ξηρά εδάφη. Παρόλα αυτά όμως, είναι ανθεκτικό σε δύσκολες συνθήκες. Ο πολλαπλασιασμός γίνεται μέσω μοσχευμάτων. Θεωρείται τοξικό για τις γάτες και τους σκύλους. Οι επικίνδυνες χημικές ουσίες που περιέχει είναι αδιάλυτα ραφίδια και οξαλικό ασβέστιο. Η τοξικότητα του προκαλεί είτε για τα ζώα, είτε για τους ανθρώπους ερεθισμό του βλεννογόνου υμένα, πρήξιμο της γλώσσας, των χειλιών και του ουρανίσκου, έκζεμα, δυσκολία στην κατάποση αλλά και εμετό. Ωστόσο, η NASA υποστηρίζει πως απορροφά αιωρούμενες βλαβερές ουσίες σε εσωτερικούς χώρους με αποτέλεσμα να καθαρίζει η ατμόσφαιρα.

Αζαλέα (Rhododendron sp. Azalea)

Azalea, Άνοιξη, Αζαλέες, Plant | Και

Η Αζαλέα ανήκει στην οικογένεια Ericaceae και αποτελεί ιθαγενές είδος της Ευρώπης και της Αμερικής. 

Είναι φυλλοβόλο φυτό. Πολλαπλασιάζεται εγγενώς με σπόρο και αγενώς με μοσχεύματα και εμβολιασμό. Η εποχή άνθισης είναι την Άνοιξη και ενίοτε και το Φθινόπωρο. Τα άνθη έχουν σχήμα χωνιού χρώματος ρόζ, λευκού, πορφυρού, πορτοκαλί και κόκκινου. Χρειάζεται φως σε φυσιολογικά επίπεδα (μερικό φωτισμό). Συνήθως χρησιμοποιείται εδαφικό μίγμα από τύρφη και κατάλληλο νερό για πότισμα θεωρείται το βρόχινο. Δεν αντέχει σε συνθήκες ξηρασίας. Περιέχει ανδρομεδοτοξίνες σε φύλλα και στο νέκταρ των λουλουδιών που προκαλούν ναυτία, εμετό, κατάθλιψη, δυσκολία στην αναπνοή κατάρρευση, κώμα έως και θάνατο. Επίσης προκαλούν καρδιακές αρρυθμίες, έμμεση, ήπια παράλυση και σπασμούς. Ακόμα έχουν παρατηρηθεί σιελόρροια, αίσθημα καψας στο στόμα, προβλήματα όρασης και υπόταση. 

Υάκινθος (Hyacinthus sp.)

Ποια είναι τα ζουμπούλια; | Άρθρα | Bostanistas.gr : Ιστορίες για να  τρεφόμαστε διαφορετικά

Ο Υάκινθος με λατινική ονομασία Hyacinthus Orientalis ή γνωστό και ως Ζουμπούλι ανήκει στην οικογένεια Asparagaceae. Απαντάται στην Α.Μεσόγειο, στην Μ.Ασία και στη Συρία. Από τα αρχαία χρόνια ο Υάκινθος θεωρούνταν το φυτό της Αφροδίτης και ήταν σύμβολο του έρωτα και της ομορφιάς.

Είναι βολβώδες φυτό με του οποίους πραγματοποιείται ο πολλαπλασιασμός του. Σε περιπτώσεις που ο πολλαπλασιασμός πραγματοποιηθεί με σπόρους θα αργήσει η ανθοφορία του. Η εποχή άνθισης κυμαίνεται από τον Απρίλιο έως και τον Μαϊο. Τα άνθη του έχουν το σχήμα καμπάνας, χρώματος μωβ, ροζ και λευκού. Ο βολβός είναι επικίνδυνος καθώς αν υποστεί κατάποση προκαλεί ναυτία, εμετό, διάρροια έως και θάνατο. Σε περίπτωση κατάποσης μερών του φυτού προκαλούνται ερεθισμοί σε στόμα, λαιμό, στομάχι και έντερο.

 Ίταμος (Taxus Baccata)

Taxus baccata Ίταμος Ταξός ο ραγοφόρος Άγρια Μανιτάρια

Ο Ίταμος με λατινική ονομασία Taxus Baccata ανήκεις την οικογένεια Taxaceae. Σύφωνα με την μυθολογία ο Ίταμος ήταν αφιερωμένος στα Ερινύες, οι οποίες μέσω του δηλητηρίου ασκούσαν τις τιμωρίες τους. Ακόμα η θεά Άρτεμις χρησιμοποιούσε το δηλητήριο του στα βέλη της. Η πρώτη χρήση του φυτού θεωρείται πως είναι το 1021 ως καρδιακό φάρμακο. Ακόμα θεωρείται πως είναι αντικαρκινικό φάρμακο. 

Είναι κωνοφόρο και βρίσκεται στη δυτική, κεντρική και νότια Ευρώπη, στη ΒΔ Αφρική, τη ΝΔ Ασία και το Β.Ιράν. Τα περισσότερα μέρη του φυτού λέγεται πως είναι τοξικά καθώς περιέχουν ταξάνη. Τα συμπτώματα της προσβολής από την τοξική ουσία είναι κρυάδες, δύσπνοια, μυϊκοί σπασμοί, παροξυσμοί, καταρρεύσεις και ως τελικό στάδιο η καρδιακή ανεπάρκεια. Πριν έρθει ο θάνατος, δεν υπάρχουν ορατά συμπτώματα προσβολής.

Ελλέβορος (Helleborus niger)

Γνωρίζετε ότι το λουλούδι Ελλέβορος ονομάζεται και Ρόδο των Χριστουγέννων  από έναν παλιό ευρωπαϊκό μύθο; Το Ρόδο των Χριστ… | Plants, Garden express,  Christmas rose

Ο Ελλέβορος με την λατινική ονομασία Helleborus Niger γνωστό και ως ρόδο των Χριστουγέννων είναι αγγειόσπερμο της οικογένειας Ranunculaceae. Στην αρχαιότητα, ο ελλέβορος χρησιμοποιούνταν ως φαρμακευτικό φυτό για τις ψυχικές ασθένειες αλλά και νευρικές διαταραχές. Το εκχύλισμα της ρίζας του χρησίμευε στην παραγωγή ταμπάκου αλλά και στη σκόνη φτερνίσματος. Επιπροσθέτως, το χρησιμοποιούσαν ως χημικό όπλο ενάντια στους εχθρούς και ως δείκτη καιρικών συνθηκών του επόμενου έτους. Έως και σήμερα θεωρείται πως είναι μια από τις αιτίες της κυκλωπίασης.

Βρίσκεται στις Α.Άλπεις, Β.Βαλκάνια, Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία και Ιταλία. Επίσης, απαντάται και σε ορεινές περιοχές της Ελλάδας όπως τα Τζουμέρκα. Είναι αειθαλής, πολυετής πόα με ανθοφορία από το Φθινόπωρο έως Άνοιξη. Το άνθος του μοιάζει με πιατάκι και το χρώμα του μπορεί να είναι άσπρο, υποπράσινο ή ροζ. Είναι ανθεκτικό στον ήλιο και χρειάζεται γόνιμο έδαφος με καλή αποστράγγιση. Τα μέρη τα οποία είναι επικίνδυνα στο Ελλέβορο είναι τα φύλλα, οι ρίζες και τα στελέχη. Περιέχουν protoanemonin ή ranunculin, η οποία έχει γεύση καυστική και προκαλεί κάψιμο στα μάτια, το στόμα αλλά και το λαιμό, έλκη στόματος, γαστρεντερίτιδα και αιματέμεση. Ακόμα προκαλεί φαγούρα, εξανθήματα ή φουσκάλες. Η κατάποση του Ελλέβορου μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμετό, ζάλη, σπασμούς ή παράλυση.

Άλλα φυτά τα οποία μπορεί να χρησιμοποιούνται ως καλλωπιστικά αλλά είναι επικίνδυνα είναι: 

Η Γλυτσίνα (Wisteria Sinensis), η Ρετσινολαδιά (Ricinus Communis), η Πιλέα (Pilea Cadierei), η Κομβαλλαρία του Μαϊου (Convallaria Majalis L.), η Σάλπιγγα του Αγγέλου (Brugmansia Suaveolens), το Κεράσι της Ιερουσαλήμ (Solanum Pseudocapsicum), η Αλοκάσια (Alocasia Wentii), το Ευώνυμο (Euonymus Japonicus), η Αγγελική (Pittosporum Tobira), το Βίγκα (Catharanthus Roseus), το Κολχικό ή κρόκος Φθινοπώρου (Colchicum Autumnale), το Λούπινο (Lupinus sp.), ο Δαφνοκέρασος (Prunus Laurocerasus), η Ντιφενμπάχια (Dieffenbachia), ο Ζαμιοκούλκας (Zamioculcas Zamiifolia), το Ανθούριο (Anthurium scherzerianum), το Καλάδιο (Caladium sp.), η Κλίβια (Clivia sp.), ο Κισσός (Hedera Helix), η Αμαρυλλίς (Amaryllis Belladonna-Hippeastrum sp.), η Ποϊνδέττια ή Αλεξανδρινό (Euphorbia Pulcherrima), η Μυρτιά (Myrtus Communis), η Μονστέρα (Monstera Deliciosa), το Οξαλίς (Oxalis sp.), το Φιλόδενδρο καρδιόφυλλο (Philodendron Scandens), η Αράλια (Polyscias sp.), η Σεφλέρα (Schefflera syn. Brassaia), το Χρυσάανθεμο (Chrysanthemum Indicum), η Καλαγχόη (Kalanchoe Daigremontiana), το Σπαθίφυλλο (Spathiphyllum Wallissi), η Αλόη (Aloe Barbadensis, Aloe Verra), το Κρότον (Codiaeum), το Κυκλάμινο (Cyclamen Persicum), το Αγκάθι του Χριστού (Euphorbia Milii), η Ορτανσία (Hydrangea Macrophylla), το Σπαράγγι (Asparagus Densiflorus), το Πουλί του παραδείσου (Strelitzia Reginae), η Λαντάνα (Iantana Camara), η Αγαύη (Agave sp.), ο Φίκος (Ficus all species), ο Τσίκας (Cycas Revoluta), κ.α.

Παρόλα αυτά, πρέπει πάντα να θυμόμαστε πως το δηλητήριο με τη σωστή χρήση και τη σωστή αναλογία, μπορεί να αποδειχθεί το καλύτερο φάρμακο.

ΠΗΓΕΣ:

https://www.gardena.com/gr/zoi-ston-kipo/periodiko-kipou/elleboros/

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.