Γράφει ο Λεωνίδας Νταλιάνης, Γεωπόνος – Εδαφολόγος Agricultural University of Athens, Soil Science & Αgricultural chemistry

Όλες οι γενετικές πληροφορίες που απαιτούνται για να σχηματιστεί και να ζήσει ένα φυτό μεταφέρονται σε κάθε ένα κύτταρο κωδικοποιημένες στο DNA του πυρήνα, των μιτοχονδρίων και των πλαστών. Κατά τη διάρκεια της ζωής ενός φυτού αυτές οι γενετικές πληροφορίες αξιοποιούνται για να κατευθύνουν την αύξηση και την ανάπτυξή του. Αποθηκευμένη σε αυτές τις γενετικές πληροφορίες μπορεί να υπάρχει μια ολόκληρη βιβλιοθήκη από προγραμματισμένες αλληλουχίες διεργασιών διαφοροποίησης και ανάπτυξης.

Το ποια αλληλουχία θα επιλεγεί σε ένα συγκεκριμένο κύτταρο ή ιστό ορίζεται κάθε φορά από κάποιους παράγοντες. Τέτοιοι παράγοντες είναι τα ερεθίσματα από το περιβάλλον, όπως οι χαμηλές θερμοκρασίες ή η διάρκεια και η ένταση του φωτός, ορμονικά σήματα ή ερεθίσματα από άλλα μέρη του φυτού ή από γειτονικά κύτταρα, δραστηριότητες γειτονικών κυπάρων ή ιστών, η θέση του κυπάρου στο φυτικό σώμα, θρεπτικοί παράγοντες κ.ά.

Η θερμοκρασία αποτελεί ίσως το σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα που επηρεάζει την ταχύτητα της αύξησης των φυτών. Η έρευνα για την επίδραση της θερμοκρασίας στα φυτά διευκολύνθηκε σημαντικά από το γεγονός ότι η θερμοκρασία είναι ίσως ο περιβαλλοντικός εκείνος παράγοντας που μπορεί ευκολότερα να αναπαραχθεί και να διατηρηθεί σταθερός σε
εργαστηριακές συνθήκες. Έτσι αναπτύχθηκε η ιδέα της άριστης, της ελάχιστης και της μέγιστης θερμοκρασίας για την αύξηση ενός φυτικού είδους. Στα περισσότερα φυτά η άριστη θερμοκρασία βρίσκεται ανάμεσα στους 30 και 35 °C, αλλά σημαντικές αποκλίσεις έχουν παρατηρηθεί σε αρκτικά και αλπικά φυτά (5-10 °C) καθώς και σε φυτά τροπικών περιοχών (40-45 °C). Στις φυσικές συνθήκες ωστόσο είναι εξαιρετικά πιο περίπλοκα τα πράγματα, αφού η θερμοκρασία δεν παραμένει σταθερή. Οι διακυμάνσεις στη θερμοκρασία ημέρας και νύχτας μπορεί να είναι εντυπωσιακές. Έχει διαπιστωθεί πως πάρα πολλά φυτά αυξάνονται καλύτερα σε εναλλασσόμενες θερμοκρασίες ημέρας – νύχτας, ένα φαινόμενο που ονομάζεται θερμοπεριοδισμός. Τέλος πρέπει να τονιστεί ότι η επίδραση της θερμοκρασίας δεν περιορίζεται στον καθορισμό της αυξητικής ικανότητας, αλλά πολλές φορές είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διαφοροποίηση, σε όλα τα στάδια της φυτικής ανάπτυξης.

Πώς χρησιμοποιούμε το πράσινο σαπούνι στα φυτά του κήπου μας | Τα Μυστικά  του Κήπου

Εκτός από την παροχή ενέργειας μέσω της φωτοσύνθεσης, το φως παίζει και αυτό ρόλο στην αύξηση και διαφοροποίηση των φυτών. Με την εξελικτική ανάπτυξη διαφορετικών και εντελώς ανεξάρτητων από την φωτοσύνθεση μηχανισμών, όλες σχεδόν οι φάσεις της φυτικής ανάπτυξης υπόκεινται σε φωτοέλεγχο. Σε κάθε βιολογική αντίδραση που προκαλείται από την φωτεινή ενέργεια, μπαίνει σε λειτουργία μια ακολουθία γεγονότων, όπου πρωταρχική είναι η απορρόφηση του φωτός από ένα ειδικό μόριο, τον φωτοδέκτη. Απορροφώντας φως, ο φωτοδέκτης αλλάζει χημικές ιδιότητες και η αλλαγή αυτή ξεκινά μια σειρά από μεταβολικές διεργασίες που καταλήγουν τελικά στις διάφορες αναπτυξιακές μεταβολές.
Το φως επιδρά διαφορετικά στους διάφορους φυτικούς οργανισμούς και αυτό μπορεί να οφείλεται στην ποσότητα, την ποιότητα και την διεύθυνση της ακτινοβολίας καθώς και στη διάρκεια της φωτοπεριόδου. Η θερμοκρασία και το φως είναι δύο από τους κυριότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες, αλλά μετά από δεκαετίες ερευνών έχει αποδειχθεί ότι τον κεντρικό ρόλο στον έλεγχο της αύξησης και της ανάπτυξης γενικότερα, παίζουν μια σειρά από ενδογενείς χημικές ουσίες που ονομάζονται φυτορμόνες.

Ορμόνες και ανάπτυξη φυτών - Φτιάχνω μόνος μου



Φυτορρυθμιστικές ουσίες ή φυτορμόνες

Οι φυτορμόνες παίζουν έναν κρίσιμο ρόλο στον τρόπο με τον οποίο τα φυτά μεγαλώνουν και αναπτύσσονται. Ενώ ο μεταβολισμός παρέχει την ενέργεια και τους δομικούς λίθους για τη ζωή των φυτών, οι ορμόνες είναι αυτές που καθορίζουν την ταχύτητα της αύξησης σε κάθε στάδιο και συγκροτούν αυτά τα στάδια για να παραχθεί ο οργανισμός που εμείς αναγνωρίζουμε ως φυτό. Επιπλέον παίζουν ρυθμιστικό ρόλο στις διαδικασίες
της αναπαραγωγής.

Η ανακάλυψη των φυτορμονών

Από την εποχή που η επιστήμη προσπάθησε να ερμηνεύσει τα διάφορα φαινόμενα έγινε πλήρως αποδεκτό ότι στα φυτά υπάρχουν ουσίες που παράγονται και κυκλοφορούν μέσα σε αυτά, ρυθμίζοντας καλύτερα τις διάφορες λειτουργίες και αντιδράσεις τους στα διάφορα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και καθορίζουν τη μορφολογία του φυτού ή των φυτικών οργάνων.
Ο Charles Darwin και ο γιος του Francis είναι εκείνοι που το όνομά τους συνδέθηκε περισσότερο με την υπόθεση της ύπαρξης στο φυτό των ουσιών εκείνων που ρυθμίζουν την αύξηση και την ανάπτυξη. Στη διάρκεια πειραμάτων για τον φωτοτροπισμό των κολεόπτιλων και την αιτία που τα ωθεί να στραφούν προς το φως, (1881, The Power of Movement in Plants), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κάποια ουσία που παράγεται και μετακινείται από την κορυφή προς τη βάση του φυτού προκαλεί την κάμψη του προς το φως. Το 1919, ο Paal κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κορυφή του βλαστού είναι ένα φυτορρυθμιστικό κέντρο, όπου παράγονται μία ή περισσότερες ουσίες, οι οποίες επηρεάζουν τη συμμετρική αύξηση του φυτού, διαχεόμενες ομοιόμορφα μέσα στους φυτικούς ιστούς, καθώς μετακινούνται από την κορυφή προς τη βάση του φυτού. Η συνέχεια έγινε από τον Ολλανδό Frits W.Went, ο οποίος το 1928 κατάφερε να απομονώσει την πρώτη φυτορρυθμιστική ουσία, την αυξίνη (ινδολοξικό οξύ, IAA). Με την απομόνωση της αυξίνης έγινε πια φανερό ότι
υπάρχουν στα φυτά ουσίες που έχουν αντίστοιχη δράση με τις ορμόνες που υπάρχουν στα ζώα. Οι ουσίες αυτές ονομάστηκαν φυτορμόνες ή ουσίες ανάπτυξης των φυτών.


Αργότερα, άλλα πειράματα οδήγησαν στην ανακάλυψη κι άλλων ορμονών. Οι γιββεριλίνες ανακαλύφθηκαν στη διάρκεια ερευνών για τα φυτικά παθογόνα, ενώ οι προσπάθειες για την καλλιέργεια ιστών οδήγησαν στην ανακάλυψη της κυτοκινίνης. Σε πειράματα σχετικά με τον έλεγχο του φαινόμενου της αποκοπής των φύλλων και του λήθαργου των οφθαλμών ανακαλύφθηκε το αμπσισικό οξύ (ΑΒΑ). Τέλος, η επίδραση του φωτιστικού αερίου και του καπνού στους φυτικούς ιστούς οδήγησε στην ανακάλυψη του
αιθυλενίου.

Πηγή:

Πασττάτης Ευάγγελος (1998). Εφαρμογές φυτορρυθμιστικών ουσιών στο
αμπέλι, Γεωργία – Κτηνοτροφία 10: 112-116
Πασπάτης Ευάγγελος (1998). Φυτορρυθμιστικές ουσίες (Φυτορμόνες),
Αγρότυπος, Αθήνα.
Ποντικής Κωνσταντίνος (1994). Πολλαπλασιασμός καρποφόρων δέντρων και
θάμνων, εκδόσεις Σταμούλη, Αθήνα – Πειραιάς.
Χατζόπουλος Πολυδεύκης (2001). Βιοτεχνολογία Φυτών, Γεωπονικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών, εκδόσεις Έμβρυο.

Χωρίς σχόλια
Σχόλια σε: Φυτορυθμιστικές ουσίες ή Φυτορμόνες

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.




Πληρωμές

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

NewsLetter

Με την εγγραφή σας αποδέχεστε το Πολιτική Απορρήτου μας.

Πρόσφατα Σχόλια

Άρθρα – Απόψεις

Ειδήσεις, powered by iNews

Συνδεθείτε τώρα!

Εγγραφείτε τώρα!