Οι μέλισσες είναι έντομα της τάξης των υμενόπτερων και η σπουδαιότητά τους είναι τεράστια αν αναλογιστεί κανείς ότι το 60-70% της γονιμοποίησης των φυτών γίνεται χάρη σε αυτές. Υπάρχουν περισσότερα από 20.000 καταγεγραμμένα είδη μέλισσας, από τα οποία περίπου τα 700 εντοπίζονται στην Ευρώπη.

Πόσα χρόνια όμως αυτά τα έντομα φροντίζουν την οικολογική ισορροπία του πλανήτη μας?

Το παλαιότερο εύρημα μέχρι σήμερα είναι μία αρχαία φωλιά μελισσών που εντοπίστηκε σε ηφαιστειακή τέφρα στην Παταγονία της Αργεντινής και ύστερα από ραδιοχρονολόγηση η ηλικία της υπολογίστηκε περίπου στα 100 εκατομμύρια χρόνια. Είναι επόμενο λοιπόν να υποθέσουμε ότι ένας οργανισμός που έχει χαράξει τόσο μεγάλη χρονική πορεία στη Γη θα έχει αναπτύξει αξιοσημείωτους μηχανισμούς για την εξέλιξη και την επιβίωσή του.

Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου Royal Holloway του Λονδίνου οι μέλισσες πετούν ακολουθώντας τη συντομότερη διαδρομή μεταξύ των λουλουδιών τα οποία οι ίδιες έχουν ανακαλύψει με τυχαία σειρά σε προηγούμενη επίσκεψή τους. Έτσι οι μηχανισμοί των συγκεκριμένων υμενόπτερων έλυσαν ένα διάσημο πρόβλημα στον τομέα των μαθηματικών και των οικονομικών που λέγεται ” Πρόβλημα του περιοδεύοντος πωλητή”. Το συγκεκριμένο πρόβλημα αφορά έναν “πωλητή” ο οποίος καλείται να βρει την πιο σύντομη διαδρομή ανάμεσα στους προορισμούς που πρέπει να επισκεφτεί. Στον κόσμο των ανθρώπων το πρόβλημα αυτό λύνεται με τη βοήθεια των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, αλλά στον κόσμο των μελισσών λύνεται μέσω συνδέσεων ενός εγκεφάλου που είναι σχεδόν όσος ένας σπόρος φυτού.

Surprise Visitors - Aan De Leisure

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των μελισσών που είναι ξεχωριστό και έχει απασχολήσει πολλούς επιστήμονες ανά τον κόσμο είναι η “γλώσσα” τους ή αλλιώς οι “χοροί των μελισσών”. Υπάρχουν 3 είδη χορών, ο κυκλικός χορός (round dance), ο μεικτός χορός (waggle dance) και ο χορός των δονήσεων (tremble dance).

Ο κυκλικός χορός σχετίζεται με την απόσταση και εκτελείται από τις συλλέκτριες μέλισσες. Όταν λοιπόν εντοπίσουν μια πηγή τροφής σε απόσταση έως 75 μέτρων από την κυψέλη, κάνουν κυκλικές κινήσεις στην επιφάνεια των κηρήθρων αλλάζοντας κατεύθυνση ανά 2 με 3 κύκλους. Οι εργάτριες της κυψέλης χρησιμοποιώντας τις κεραίες τους αγγίζουν τις συλλέκτριες και παίρνουν πληροφορίες κυρίως για τη μυρωδιά του φυτού που ανακάλυψαν. Το πόσο ζωηρός είναι ο χορός των συλλεκτριών δίνει πληροφορίες για την ποσότητα των σακχάρων στο νέκταρ. Η συλλέκτρια μέλισσα μπορεί επίσης να μεταφέρει το νέκταρ στην εργάτρια με μία διαδικασία που λέγεται τροφόλαξη και να δώσει πληροφορίες για το πόσο ποιοτικό είναι το νέκταρ. Ο χορός αυτός λοιπόν δίνει ποιοτικές πληροφορίες στις εργάτριες αλλά όχι την τοποθεσία την τροφής.

Ο κουνιστός χορός ή μεικτός ή οχτάρια είναι αυτός που δείχνει την τοποθεσία και την απόσταση της τροφής και αφορά πηγές τροφής που βρίσκονται πάνω από 75 μέτρα μακριά από την κυψέλη. Εκτελείται από τις συλλέκτριες οι οποίες “χορεύουν” σχηματίζοντας το νούμερο 8 και δείχνει στις υπόλοιπες μέλισσες που βρίσκεται η τροφή σε σχέση με τη θέση του ήλιου. Πιο συγκεκριμένα, αν ο χορός προσανατολίζεται προς τα πάνω τότε η τροφή βρίσκεται προς την κατεύθυνση του ηλίου, ενώ αν προσανατολίζεται προς τα κάτω τότε βρίσκεται αντίθετα από τον ήλιο. Αν η τροφή βρίσκεται στα δεξιά ή στα αριστερά σε σχέση με τον ήλιο, τότε η κατεύθυνση του χορού είναι ίδια με τη γωνία που βρίσκεται η τροφή σε σχέση με την νοητή κάθετο στη βαρύτητα. Αφού οι συλλέκτριες “χορέψουν” σε οχτάρια και δείξουν την κατεύθυνση της τροφής, τότε ξεκινούν να χορεύουν σε ημικύκλια για τα δώσουν πληροφορίες για την απόσταση. Όσο περισσότερους κύκλους εκτελέσουν ανά δευτερόλεπτο τόσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση της τροφής από την κυψέλη.

Τέλος ο χορός των δονήσεων αφορά τη γραμμή παραγωγής. Οι συλλέκτριες μέλισσες εκτελούν αυτόν το χορό όταν αντιληφθούν ότι υπάρχει καθυστέρηση στη μεταφορά του νέκταρος στις εργάτριες ή ακόμα και ότι υπάρχει έλλειψη εργατριών. Η συλλέκτρια λοιπόν δονεί το σώμα της κατακόρυφα και με αυτόν τον τρόπο εμποδίζει τις συλλέκτριες από το να φέρουν κι άλλο νέκταρ και στρατολογεί περισσότερες εργάτριες για να δεχτούν αυτό που βρίσκεται σε διαδικασία μεταφοράς.

Bee Waggle Dance

Υπάρχουν αρκετά θολά σημεία στο πως οι μέλισσες μαθαίνουν τόσο να εκτελούν όσο και να ερμηνεύουν αυτούς τους χορούς αλλά το μόνο σίγουρο είναι ότι αποτελεί ένα αξιοθαύμαστο φαινόμενο που μας δείχνει την πολυπλοκότητα αλλά και την ομαδικότητα των συγκεκριμένων εντόμων.

Γράφει η Νταλιάνη Βασιλική, MSc Γεωπόνος / Βιοτεχνολόγος, Agricultural University of Athens

Χωρίς σχόλια
Σχόλια σε: Ο Χορός των Μελισσών

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.




Πληρωμές

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

NewsLetter

Με την εγγραφή σας αποδέχεστε το Πολιτική Απορρήτου μας.

Πρόσφατα Σχόλια

Άρθρα – Απόψεις

Ειδήσεις, powered by iNews