Φεστούκα των προβάτων

Γράφει ο Μιχάλης Κωβαίος φοιτητής του τμήματος Ζωικής παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών,

Η Festuca ovina ανήκει στην οικογένεια των αγρωστωδών. Είναι πολυετές φυτό και χορτάρι χαμηλής ανάπτυξης με καταγωγή από την Ευρώπη. Ωστόσο έχει εισαχθεί  και στη Β. Αμερική. Συναντάται σε ορεινούς βοσκοτόπους της Ευρώπης καθώς και στην Ασία. Το είδος αυτό το βρίσκουμε αυτοφυές στους περισσότερους βοσκότοπους της χώρας μας και είναι γνωστό με το κοινό όνομα ‘τούφα’. Η φεστούκα των προβάτων είναι είδος συγγενές με την  σκληρή φεστούκα και γι’ αυτό έχει πολλά όμοια χαρακτηριστικά.

Προσαρμοστικότητα: Η Festuca ovina έχει υψηλή αντοχή στο κρύο και καλή αντοχή στην ξηρασία. Επίσης παρουσιάζει μέτρια ανθεκτικότητα στη σκιά. Στην ξηρασία η φεστούκα των προβάτων είναι πιο ανθεκτική από την Festuca idahoensis και την σκληρή φεστούκα. Παρουσιάζει χαμηλή αντοχή σε αλατούχα ,αλκαλικά και όξινα εδάφη. Δεν αντέχει σε υπερβολική ποσότητα νερού ή σε πλημμύρες. Το φθινόπωρο μπορεί να αντιστέκεται στη φωτιά ,αλλά χρειάζεται 2 με 3 χρόνια για να αποκατασταθεί πλήρως έπειτα από πυρκαγιά.

Περιγραφή: Το ύψος του φυτού φτάνει τα 30 εκ. Έχει κοντά ,γκριζοπράσινα φύλλα τα οποία μοιάζουν με τρίχες και φτάνουν σε μήκος τα 10-20 εκ. Η φόβη προεξέχει από τα φύλλα της βάσης και είναι πυκνή ,στενή ,μονόπλευρη και όταν οι σπόροι ωριμάσουν ,παίρνει ωραίο χρυσαφί χρώμα.  Το ύψος της φτάνει τα 10 εκ. ,ενώ σε κάθε ταξιανθία υπάρχουν συνήθως 4 με 5 άνθη. Ο σπόρος του είναι ελλειψοειδούς σχήματος και έχει μήκος 0,3-0,6 εκ. Ανθίζει το Μάιο με Ιούνιο και επικονιάζεται με τη βοήθεια του ανέμου. Επίσης δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί με ριζώματα. Τα ελαφρώς ανόμοια λέπυρα ,παραμένουν ως έχουν ακόμα και μετά το θρυμματισμό των σπόρων.

Περιβάλλον: Η φεστούκα των προβάτων είναι ανθεκτική στο stress και γι’ αυτό είναι πιθανό να τη συναντήσουμε σε διάφορα περιβάλλοντα. Μπορεί να βρεθεί σε υψόμετρα από 1.000 έως 13.000 πόδια ,σύμφωνα με έρευνες ,αλλά επικρατεί περισσότερο σε υψόμετρο από 3.000 έως 8.000 πόδια. Είναι λιγότερο ανταγωνιστική με φυτά ψηλότερα και πιο δραστήρια ,ειδικότερα σε εύφορα εδάφη. Μπορεί να αναπτυχθεί σε διάφορους τύπους εδαφών. Αναπτύσσεται καλύτερα σε λασπώδη και αμμώδη εδάφη. Περιστασιακά μπορεί να βρεθεί σε αργιλώδη εδάφη καθώς και σε ρηχά ,ξηρά και χαλικώδη εδάφη. Τα πιο κοινά περιβάλλοντα που συναντάται η Festuca ovina είναι σε πλαγιές λόφων ,ράχες βουνών ,λιβάδια ,πάρκα και δασώδεις περιοχές.

Συμβίωση με άλλα φυτά: Η τρομερή ικανότητα του φυτού να αναπτύσσεται σε φτωχά εδάφη ,οφείλεται στις μυκόριζες ,οι οποίες αυξάνουν την πρόσληψη νερού και θρεπτικών συστατικών. Η συμβίωση με μύκητες αυξάνει την πρόσληψη μετάλλων ,αζώτου και φωσφόρου χάρη στις ρίζες των μυκήτων οι οποίες εισχωρούν βαθιά στο έδαφος και καλύπτουν τη ρίζα του φυτού ,αυξάνοντας έτσι την επιφάνεια ανταλλαγής στοιχείων. Επίσης η συμβίωση διασυνδέει τα φυτά μεταξύ τους  ,καθιστώντας πιο εύκολη την ανταλλαγή θρεπτικών στοιχείων μεταξύ τους. Συχνά μπορεί να βρεθεί μαζί με Bromus marginatus   , Pseudoroegneria spicata , Elymus trachycaulus , Purshia tridentatα , Artemisia tridentata , Achillea millefolium (Αγριαψιθιά) ,Geranium και Pinus ponderosa (Πεύκη η βαριά).

Χρήσεις: Δεν συνιστάται για την εγκατάσταση τεχνητών λειμώνων ,γιατί παράγει λίγο χόρτο ,αν και καλής ποιότητας. Αν και φυτρώνει εύκολα ,είναι δύσκολη η εγκατάστασή της ,επειδή δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα άλλα είδη. Δημιουργεί πολύ καλό χλοοτάπητα (γκαζον) που δεν θέλει πολλούς θερισμούς. Στους βοσκότοπους είναι πολύ ανταγωνιστικό σαν υπόστρωμα που ελέγχει την διάβρωση του εδάφους. Παρόλο που αρκετές φορές βόσκεται από πρόβατα,σπάνια καταναλώνεται από βοοειδή και άλογα. Δεν θεωρείται σημαντική χορτονομή ,αλλά είναι φυτό το οποίο ελέγχει πολύ καλά τα ζιζάνια λόγω του εκτενούς και πυκνού ριζικού του συστήματος.

Σπορά/Φύτευση: Η φεστούκα των προβάτων καλό θα ήταν να σπέρνεται σε βάθος 6mm το πολύ. Όταν σπέρνεται μόνο του ,μια καλή αναλογία είναι 0,5kg PLS (καθαρού ζωντανού σπόρου) ανά στρέμμα. Αν χρησιμοποιηθεί ως συστατικό μίγματος ,τότε η αναλογία προσαρμόζεται ανάλογα τις επιθυμίες μας. Αν η σπορά γίνει σε σκληρό έδαφος τότε η αναλογία θα πρέπει να αυξηθεί στο 1kg ανά στρέμμα. Η άρδευση και λίπανση του εδάφους κατά τη διάρκεια της χρονιάς της σποράς της φεστούκας ,καθίσταται ωφέλιμο για μια καλή εγκατάσταση. Οι καλύτερες αποδόσεις παρατηρούνται ,όταν η σπορά γίνει νωρίς την άνοιξη σε βαριά προς μέτρια εδάφη ή ακόμα και σε μέτρια προς ελαφριά εδάφη. Η σπορά δεν συνιστάται αργά το καλοκαίρι ( Αύγουστος – μέσα Σεπτέμβρη) εκτός και αν υπάρχει η δυνατότητα άρδευσης. Συνιστάται σπορά σε σειρές σε απόσταση 60-90 εκ. μεταξύ τους. Μπορεί εύκολα να σπαρθεί με άλλα ντόπια είδη αργής ανάπτυξης όπως τα Pseudoroegneria spicata ,Elymus lanceolatus ssp. Lanceolatus ,Elymus lanceolatus ssp. Psammophilus ,Poa secunda ,Achnatherum spp. ,Hesperostipa spp. ,Nassella spp. ,Stipa spp. και Ptilagrostis spp. Πριν την  εγκατάσταση είναι πιθανό να χρειαστεί έλεγχος των ζιζανίων με εφαρμογή ζιζανιοκτόνου. Ακόμα καλό θα ήταν να γίνει κούρεμα των ζιζανίων ,όταν αρχίζουν να ανθίζουν, πάνω από τα βλαστάρια της φεστούκας για να μειωθεί η παραγωγή σπόρων ζιζανίων. Είναι πιθανό να καταστραφούν οι νέες εγκαταστάσεις φεστούκας από ακρίδες ή άλλα έντομα και γι’αυτό η χρήση εντομοκτόνων είναι πιθανή. 

Διαχείριση : Η φεστούκα των προβάτων πρασινίζει το Μάρτη έως αρχές Απριλίου και ωριμάζει αργά τον Ιούνιο έως τα μέσα του Ιουλίου. Είναι φυτό κρύας εποχής και γι’αυτό δίνει το μέγιστο της παραγωγής του την άνοιξη. Το καλοκαίρι η ανάπτυξη είναι ελάχιστη και εξαρτάται από την άρδευση. Η καλλιεργητική ποικιλία καλό θα ήταν να επιλέγεται με βάση το τοπικό κλίμα , την αντοχή στα τοπικά ζιζάνια και παράσιτα καθώς και στην επιθυμητή χρήση. 

Παραγωγή : Τα λιβάδια που έχουν σπαρθεί με φεστούκα των προβάτων είναι πιο παραγωγικά τα πρώτα 4-5 χρόνια. Μία μέση σποροπαραγωγή υπό ξηρές συνθήκες είναι 150 kg ανά στρέμμα. Σε αρδευόμενες καλλιέργειες ,η σποροπαραγωγή  αναμένεται στα 350 kg ανά στρέμμα. Η φεστούκα των προβάτων φτάνει κατά μέσο όρο σποροπαραγωγή των 1.360.000 σπόρων ανά κιλό. Εξ’αιτίας των κοντών και πυκνών τουφών που έχει ,δεν είναι κατάλληλο είδος για παραγωγή σανού.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 Foto af Fare- Festuca ovina-Torben Ebbensgard ID 663631

Fil: Festuca ovina Flora Batava-Volume r8.jpg-Wikipedia

Festuca ovina seed /ZHONG Horticultural Products

Coltivazione ed usi della Festuca ovina -Archin

Festuca ovina- Alchetron -The Free Social Encyclopedia

Anthill with Festuca ovina and Galium hercinicum on grass

https://en.wikipedia.org/wiki/Festuca_ovina
https://plants.usda.gov/plantguide/pdf/pg_feov.pdf
http://www.umces.edu/sites/default/files/Sheep-fescue-summary.pdf

Σημειώσεις για τα κτηνοτροφικά φυτά και τους λειμώνες   Βα’ί’τσης Θωμάς 1986 

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.