Καλλιέργεια εδάφους και λίπανση

Γράφει ο Λεωνίδας Νταλιάνης, Γεωπόνος – Εδαφολόγος – Agricultural University of Athens, Soil Science & Agricultural Chemistry

Η σημερινή κατάσταση με την αλόγιστη χρήση χημικών λιπασμάτων και φαρμάκων, δημιουργούν σοβαρές συνέπειες στο σύστημα, καταστρέφοντας ωφέλιμα έντομα χρήσιμα για την καταπολέμηση των εχθρών των καλλιεργειών μας, μειώνοντας τους πληθυσμούς τους, προκαλώντας μόλυνση το έδαφος δημιουργώντας σοβαρές συνέπειες στην μελλοντική παραγωγή τροφίμων.

Σοβαρές συνέπειες στην γη, δημιουργούνται και από τις καλλιεργητικές τεχνικές που εφαρμόζονται στα εδάφη. Αξιοσημείωτο είναι να αναφερθεί πως οι αγρότες στην Αμερική μέσα σε λίγα χρόνια κατέστησαν τις πεδιάδες ακατάλληλες για καλλιέργεια. Ο λόγος για το Dust bowl.

Τι είναι το Dust Bowl;

Το Dust Bowl ήταν μια περίοδος όπου λόγω των γεωργικών καλλιεργητικών πρακτικών έπληξαν σημαντικά την οικολογία και τη γεωργία των αμερικανικών και καναδικών πεδιάδων κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930. Η σοβαρή ξηρασία και η αδυναμία εφαρμογής μεθόδων καλλιέργειας ξηρών εκτάσεων για την πρόληψη από την διάβρωση του ανέμου προκάλεσαν το φαινόμενο.

Το κάποτε εύφορο έδαφος είχε ήδη υποφέρει εξαιτίας των αγροτικών πρακτικών της εποχής. Ο συνδυασμός ξηρού καιρού, υψηλών θερμοκρασιών και κατεστραμμένου εδάφους είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο της βλάστησης.  Η έλλειψη βλάστησης οδήγησε σε ανέμους υψηλής ταχύτητας που έπεφταν στις άγονες πεδιάδες.

Η επανειλημμένη χρήση χημικών λιπασμάτων δημιουργεί αρνητικές συνέπειες στα εδάφη, μερικές από αυτές:

• Είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών αλλά δεν κάνουν τίποτα για να στηρίξουν το έδαφος. Δεν προωθούν τη ζωή ή την υγεία του εδάφους ή τη δομή του εδάφους. Στην πραγματικότητα, τα χημικά λιπάσματα δεν αντικαθιστούν πολλά ιχνοστοιχεία που σταδιακά εξαντλούνται από επαναλαμβανόμενες καλλιέργειες φυτών, με αποτέλεσμα τη μακροπρόθεσμη καταστροφή του εδάφους.

• Επειδή τα θρεπτικά συστατικά είναι άμεσα διαθέσιμα, υπάρχει κίνδυνος υπερβολικής λίπανσης μιας καλλιέργειας. Αυτό όχι μόνο μπορεί να κάψει τα φυτά αλλά να αναστατώσει ολόκληρο το οικοσύστημα.

• Τα χημικά λιπάσματα έχουν την τάση να διεισδύουν ή να απομακρύνονται από τα φυτά, απαιτώντας συνεχώς πρόσθετες εφαρμογές.

• Επαναλαμβανόμενες εφαρμογές ενδέχεται να οδηγήσουν σε τοξική συσσώρευση χημικών ουσιών όπως το αρσενικό, το κάδμιο και το ουράνιο στο έδαφος. Αυτές οι τοξικές χημικές μάλλον τελικά καταλήγουν στο πιάτο του καταναλωτή.

• Η μακροπρόθεσμη χρήση χημικού λιπάσματος μπορεί να αλλάξει το pH του εδάφους, να αναστατώσει τα ευεργετικά μικροβιακά οικοσυστήματα, να αυξήσει τα παράσιτα και ακόμη και να συμβάλει στην απελευθέρωση αερίων θερμοκηπίου.

fertilizer

Ενναλακτική λίπανση:

Χλωρή Λίπανση: Τον Οκτώβριο γίνονται σπορές ψυχανθών, για χλωρή λίπανση (συνήθως βίκος, λούπινο, κουκιά, ή µείγµα βίκου µε κριθάρι, κλπ). Για την κάλυψη ενός στρέµµατος απαιτούνται 12-13Kg σπόρου.

Η χλωρή λίπανση κόβεται, ψιλοτεµαχίζεται µε καταστροφέα ή ενσωµατώνεται µε φρεζάρισµα µε µεγάλη ταχύτητα και πολύ ψηλά τη φρέζα για τη µείωση όσο το δυνατόν της καταστροφής των επιφανειακών ριζιδίων. Η κοπή γίνεται µε την εµφάνιση των πρώτων ανθέων των ψυχανθών και οπωσδήποτε 15 µέρες πριν την άνθιση των ελιών γιατί θα πρέπει οι µικροοργανισµοί να αρχίσουν να δουλεύουν στο έδαφος για την αφοµοίωση της χλωρής λίπανσης.

Η χλωρή λίπανση, εκτός του ότι εφοδιάζει το έδαφος µε οργανική ουσία, το εμπλουτίζει επίσης µε θρεπτικά συστατικά, ιδίως όταν τα φυτά που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό είναι ψυχανθή. Τα θρεπτικά αυτά συστατικά αποθηκεύονται μέσα στη φυτική µάζα και δεν αποµακρύνονται µε τις εκπλύσεις. Αποδίδονται στο έδαφος σταδιακά µε την αποσύνθεση της οργανικής ύλης. Επίσης καλύπτει το έδαφος, προωθώντας το σχηµατισµό της δοµής και περιορίζει τη διάβρωση. Μειώνει την έκπλυση των θρεπτικών στοιχείων του εδάφους, αξιοποιεί το βρόχινο νερό µε τη δηµιουργία φυτικής µάζας και συµβάλει στη χαλάρωση του εδάφους, κυρίως του υπεδάφους. Με τη χλωρή λίπανση µπορεί να γίνει καταπολέµηση των ζιζανίων εξαιτίας του ανταγωνισµού και της στέρησης του φωτός και µείωση της προσβολής από νηµατώδεις.

.2) Η κοπριά αποτελούσε εδώ και αιώνες την μοναδική πηγή θρεπτικών ουσιών για τις καλλιέργειες, αφού σε γενικές γραµµές ένας τόνος κοπριά ανά στρέµµα (75% υγρασία), εφοδίαζε µε 4-5 κιλά αζώτου, 2-3 κιλά φωσφόρου (P2O5), 7, 0Kg καλίου(K2O), 6-7 κιλά CaO και 2 κιλά MgO. Η κοπριά έχει υπολειµµατική δράση, γι’ αυτό συνίσταται να εναλλάσσονται ανά έτος µε χλωρή λίπανση..

Αυτό παρατηρείται κυρίως µε το άζωτο, που αξιοποιείται από τα φυτά σε ποσοστό περίπου 30% τον πρώτο χρόνο και σε ποσοστό 10% περίπου τον δεύτερο χρόνο. Πιο κατάλληλη εποχή για λίπανση µε κοπριά , είναι το φθινόπωρο, για να µπορέσει να αξιοποιήσει όσο καλύτερα γίνεται τις χειμερινές βροχοπτώσεις, να διαλυθεί και να αφομοιωθεί από τα δέντρα.

 3) Κοµπόστ. Είναι ένα άλλο είδος οργανικού λιπάσµατος, που παράγεται µε την αερόβια βιολογική αποδόµηση οργανικών υπολειµµάτων και τη µετατροπή τους σε χούµο, σε ουσίες σχετικά σταθερές, καθώς επίσης και στο σχηµατισµό άργιλο-χουµικών συµπλοκών.

 Για την παραγωγή του κοµπόστ µπορούν να χρησιµοποιηθούν κοπριά ζώων και φυτικά υπολείµµατα που είναι εύκολο να βρεθούν στην περιοχή που βρίσκεται η καλλιέργεια. Στις περιοχές της Ελλάδας που καλλιεργούνται εσπεριδοειδή, ελιές και αµπέλια, ο παραγωγός που θέλει να φτιάξει µόνος του κοµπόστ µπορεί να χρησιµοποιήσει τα κλαδιά από το κλάδεµα των εσπεριδοειδών, τα ελαιόφυλλα, την ελαιοπυρήνα, τις κληµατίδες αµπέλων και τα στέµφυλα από τα οινοποιείων. Επίσης µπορούν να χρησιµοποιηθούν υπολείµµατα από εκκοκκιστήρια βάµβακος, υπολείµµατα από βιοµηχανίες επεξεργασίας φρούτων.

 

Πηγές:

  • Nyle C. Brady, Ray R. Weil. Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Οιχαλιώτης, Διονύσιος Γασπαράτος, Εδαφολογία , «Η φύση και οι ιδιότητες των εδαφών»
  • Νικόλαος Μισοπολινός. 2015. Εδαφολογία. Η φύση και οι ιδιότητες των εδαφών.
  • Γασπαράτος Δ., Καβασίλης Στ., Γιαννακοπούλου Φ. 2011. Ασκήσεις γενικής εδαφολογίας.
  • BlogFarmacon

AgroPublic

Αγροτικά Νέα της Πελοποννήσου.

2 σκέψεις σχετικά με το “Καλλιέργεια εδάφους και λίπανση

  • 1 Φεβρουαρίου, 2021, 11:04 μμ
    Permalink

    Εξαιρετικό αρθρο ολοκληρωμένο και πλήρως τεκμηριωμένο με αξιόπιστη βιβλιογραφία!!! Τέτοια άρθρα είναι πολύτιμοι σύμμαχοι για τους παραγωγούς αρκεί να εφαρμόζονται με το σωστό τρόπο και στο σωστό χρόνο!!!!

    Σχολιάστε
    • 2 Φεβρουαρίου, 2021, 11:56 πμ
      Permalink

      Σας ευχαριστούμε πολύ για την εμπιστοσύνη!

      Σχολιάστε

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.